De oorsprong en ideologie van het fascisme

Miljoenen Europeanen geloofden ooit heilig in het fascisme. Deze nieuwe, revolutionaire ideologie en massabeweging bood haar geestdriftige aanhangers idealen om voor te leven, te sterven en te doden. Onvoorstelbare misdaden zijn begaan in naam van het fascisme. De geschiedenis van de twintigste eeuw kan onmogelijk begrepen worden zonder het fascisme te bestuderen.

In oktober verschijnt een volledig herziene editie van het succesvolle boek van historicus Robin te Slaa over de oorsprong en de ideologie van het fascisme. Zijn historische zoektocht levert een caleidoscopisch mozaïek op van fascinerende verhalen. Duidelijk wordt dat het fascisme geen onverklaarbaar bedrijfsongeval in de Europese geschiedenis was. Het bouwde voort op oudere denkbeelden en blijkt diep in onze cultuur en historie te zijn geworteld. Onvermijdelijk is ten slotte de vraag in hoeverre het fascisme in onze tijd bezig is aan een comeback. Te Slaa gaat hierover in gesprek met historicus Daniël Knegt. 

Over de sprekers

Robin te Slaa is historicus en auteur van een groot aantal publicaties. Hij doet al bijna twintig jaar onderzoek naar het fascisme en is volgens de Volkskrant ‘een van de grootste experts in Nederland op dit gebied’. Samen met Edwin Klijn werkt hij aan een monumentale trilogie over de geschiedenis van de NSB, waarvan de eerste twee delen inmiddels lovend zijn ontvangen door pers en collega-historici. Het boek Wat is fascisme? uit 2017 werd geprezen als origineel, diepgravend en toegankelijk.

Daniël Knegt is als docent nieuwste geschiedenis verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Hij promoveerde aan de European University Institute in Florence op een onderzoek naar fascisme, Europees denken en neoliberalisme bij Franse intellectuelen, waarvan de boekversie in 2017 verscheen onder de titel Fascism, Liberalism and Europeanism in the Political Thought of Bertrand de Jouvenel and Alfred Fabre-Luce. Zijn aandacht gaat uit naar de geschiedenis van fascisme in transnationale context en de geschiedenis van alternatieve vormen van Europees denken. Ook interesseert hij zich voor de geschiedenis van twintigste-eeuws Frankrijk en de vroege neoliberale beweging.

Gerelateerde programma’s
30 09 22
Talking Populism

Populism is a widely debated topic, and it generates interest across the globe. As a result, a burgeoning literature deals with many aspects of populism and its links to pressing issues such as media freedom, minority rights, and separation of powers. The Populism Interviews captures these analyses. Editor of the volume, Luca Manucci, and two of the authors, Matthijs Rooduijn and Alessandro Nai, discuss working on this most controversial of issues.

Datum
Vrijdag 30 sep 2022 20:00 – 21:30
Locatie
SPUI25
23 09 22
Romantische elementen in het hedendaagse populisme
Gevoelsnationalisme

Nationalisme is springlevend. Het uit zich niet alleen als partijpolitieke doctrine maar ook als een cultureel wij-gevoel dat politieke keuzes inspireert. Dat culturele gevoelsnationalisme lijkt ongrijpbaar of triviaal, maar zijn wijdvertakte wortels en uitingen zijn in kaart gebracht. De huidige, wereldwijde verspreiding van Romantisch Nationalisme word besproken aan de hand van voorbeelden uit West-Europa, Hongarije, India, Rusland en Turkije.

Datum
Vrijdag 23 sep 2022 17:00 – 18:30
Locatie
SPUI25
15 09 22
Jouke Turpijn en John Jansen van Galen over het individu en de samenleving
Wij en het Ik-Tijdperk
Op de drempel van 1980 verscheen Het Ik-Tijdperk als kerstspecial van het roemruchte tijdschrift Haagse Post. De tekst sloeg in als een bom en Het Ik-tijdperk groeide uit tot een gevleugeld begrip voor een samenleving die de weg kwijt was. John Jansen van Galen en Jouke Turpijn kijken in hun boek Wij en het Ik-tijdperk terug naar deze woelige jaren. Op deze avond bespreken tijdgenoten van toen en nu het Ik-tijdperk van verleden en heden.
Datum
Donderdag 15 sep 2022 20:00 – 21:30
Locatie
SPUI25