Anthony Oberman, De schilder in zijn atelier, 1820. Rijksmuseum
© Anthony Oberman, De schilder in zijn atelier, 1820. Rijksmuseum
Jenny Reynaerts

De elfde Jacob van Lennep-lezing

De Jacob van Lennep-lezing keert jaarlijks terug in de eerste week van oktober en beoogt de Nederlandse literatuur en cultuur van de negentiende eeuw onder de publieke aandacht te brengen. Dit jaar onderzoekt Jenny Reynaerts de negatieve stereotypering van de negentiende-eeuwse Nederlandse schilderkunst.

Bij de ingang van de zaal word je gevraagd om je coronatoegangsbewijs te tonen.

Dit programma is ook online bij te wonen. 

In een vroege kunstkritiek in De Naprater uit 1826 en toegeschreven aan redacteur Jacob van Lennep, klaagde deze de Nederlandse kunst en kunstkritiek aan om haar conservatisme en commerciële insteek: ‘De heerschende geest alhier brengt teveel mede om aan het oude gehecht te blijven, al wat naar Rembrand zweemd word blindelings met enthousiasme ontvangen en met goud betaald.’ Deze negatieve reputatie is de negentiende-eeuwse Nederlandse schilderkunst lang blijven aankleven.

Juist dit stereotiepe beeld was de aanleiding voor Jenny Reynaerts om een nieuw overzichtsboek te schrijven, waarin de schilderkunst uit die tijd met frisse blik wordt bekeken en in een veelal internationale context geplaatst. In haar lezing zal Reynaerts uit de doeken doen met welke keuzes zij zich geconfronteerd zag bij het schrijven van Spiegel van de werkelijkheid, en of haar aanpak heeft geleid tot aanpassing van de oude kritiek. Dat zal zij onder meer doen aan de hand van twee tentoonstellingen naar aanleiding van het boek, Spiegel van de ziel (Singer Laren 2020) en Wanderlust (Dordrechts Museum 2022).

Over de sprekers

Jenny Reynaerts is senior conservator schilderijen van het Rijksmuseum en auteur van Spiegel van de werkelijkheid. 19de-eeuwse schilderkunst in Nederland (Mercatorfonds/Rijksmuseum 2019).

Lotte Jensen is hoogleraar Nederlandse literatuur- en cultuurgeschiedenis aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Ze is voorzitter van de Werkgroep De Moderne Tijd en publiceert over Nederlandse identiteitsvorming, literatuur en geschiedenis. Recent publiceerde ze als co-redacteur Napoleons nalatenschap. Sporen in de Nederlandse samenleving en De grote en vreeselike vloed. De Sint-Elisabethsvloed 1421-2021.

Jan Rock (moderator) is universitair docent Nederlandse letterkunde bij de Universiteit van Amsterdam.

Over deze programmareeks
Gerelateerde programma’s
19 02 26
Het nieuwe boek van Margot Dijkgraaf
Germaine de Staël. Schrijver, balling en feminist avant la lettre

Op deze avond presenteren wij feestelijk het nieuwe boek van Margot Dijkgraaf: Germaine de Staël. Schrijver, balling en feminist avant la lettre. Het is het portret van een uitzonderlijke persoonlijkheid, een vrouw met de denkkracht van een Joan Didion, de faam van een Beyoncé en de stevige politieke ideeën van een Alexandra Ocasio-Cortez. Met: Margot Dijkgraaf, Maarten Asscher, Niña Weijers en Simon Dikker Hupkes (moderator).

Datum
Donderdag 19 feb 2026 20:00 uur
Locatie
SPUI25
30 09 25
Over de verblijfsregeling voor Surinaamse oud-Nederlanders
Uitgesteld: Geboren als Nederlander en toch ongedocumenteerd

*Een nieuwe datum voor dit programma wordt gezocht. Hou onze website in de gaten.*

Het lijkt onwaarschijnlijk, maar er bevindt zich in Nederland een groep Surinamers die geboren is als Nederlander, maar al vele jaren ongedocumenteerd in Nederland verblijft. Zij zijn hun Nederlanderschap verloren toen Suriname onafhankelijk werd, maar besloten zich hier op een later moment alsnog te vestigen. Voor deze groep was er afgelopen halfjaar de mogelijkheid om een verblijfsvergunning aan te vragen. In dit programma analyseren we deze regeling en zoomen we in op de dynamische trans- Atlantische banden tussen Nederlandse en Suriname.

Datum
Dinsdag 30 sep 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25
05 09 25
Een gesprek over de eerste generatie Turkse migrantenvrouwen
De stille vrouw

Actrice en theatermaker Dilan Yurdakul ontmoet voormalig staatssecretaris voor Cultuur en Media Gunay Uslu rond een gedeeld verhaal en een gedeelde behoefte: het geven van een stem aan de eerste generatie Turkse migrantenvrouwen – moeders, grootmoeders. Wat betekent het om hun leven, dromen en pijn te erkennen? Hoe luid of hoe stil waren hun stemmen? En hoe leeft hun nalatenschap voort in de generaties na hen?

Datum
Vrijdag 5 sep 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25