Welkom in het Symbioceen

Het leven is onlosmakelijk verbonden met competitie, strijd en vernietiging, maar minstens zo belangrijk is symbiose: het samenleven en samenwerken van mensen, andere levensvormen en technische artefacten. In zijn nieuwe boek Welkom in het Symbioceen laat Jos de Mul zien dat symbiose een onuitputtelijke bron van vernieuwing is. Hij gaat hierover in gesprek met Lydia Baan Hofman en Sophie van Balen.

In Welkom in het Symbioceen combineert De Mul recente inzichten uit de natuur- en geesteswetenschappen met romans, sciencefictionfilms en games. Met deze symbiotische aanpak beschouwt hij actuele problemen als ecologische catastrofes, toenemende geopolitieke spanningen en kunstmatige intelligentie. Hij stelt dat de wonderlijke verstrengeling van natuur, cultuur en techniek steeds opnieuw onverwachte oplossingen én nieuwe uitdagingen schept. Ook moedigt De Mul zijn lezers aan deze uitdagingen met een ‘voorzichtige roekeloosheid’ tegemoet te treden.

Over de spreker

Jos de Mul is emeritus hoogleraar filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Zijn bekendste boeken zijn Cyberspace Odyssee (winnaar Socratesbeker 2003, zesde druk 2010), De domesticatie van het noodlot (vijfde druk 2014) en Kunstmatig van nature (derde druk 2024, Essay Maand van de Filosofie). Ook publiceert hij geregeld in toonaangevende media als Trouw, NRC, Vrij Nederland en De Groene Amsterdammer. Zijn werk is in meer dan tien talen vertaald.

Lydia Baan Hofman is feministisch klimaatfilosoof. In haar proefschrift aan de EUR heeft ze, geïnspireerd door Donna Haraway’s wetenschapsfilosofische notie van ‘antwoordelijkheid’, of ‘response-ability’, een pedagogiek in tijden van klimaatcrisis voorgesteld. Zij geeft regelmatig lezingen en workshops over het werk van Donna Haraway en haar eigen onderzoek. Ze werkt nu als filosoof en adviseur bij de Wetenschappelijke Klimaatraad.

Sophie van Balen (moderator) is promovenda klimaatfilosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Ze onderzoekt wat het betekent om als ademend wezen te leven in tijden van klimaatverandering en luchtvervuiling, en werkt toe naar een feministische en dekoloniale politieke filosofie die alternatieve – adembare – toekomsten denkbaar maakt. Ook doceert ze, houdt ze lezingen en moderaties, en is ze voorzitter van de PhD-commissie van de Onderzoeksschool Wijsbegeerte en van Stichting An Sich, die filosofisch café Felix en Sofie organiseert.

Gerelateerde programma’s
24 02 26
Academic Freedom Under Attack

This panel discussion addresses the growing global assault on academic freedom—a cornerstone of democratic societies now under increasing threat from authoritarian regimes.

Datum
Dinsdag 24 feb 2026 17:00 uur
Locatie
SPUI25
02 10 25
Oneindigheid – een filosofische gids

Het oneindige is grenzeloos fascinerend. Het lijkt evident dat wij eindige wezens het oneindige nooit zullen begrijpen. Toch duikt het telkens opnieuw op in de filosofie – we kunnen er kennelijk ook niet aan ontkomen. Aan de hand van de vele denkers die zich met het thema hebben beziggehouden, leidt filosoof Victor Gijsbers ons in zijn nieuwe boek Oneindigheid langs de belangrijkste vragen over het oneindige in de wiskunde, de natuur, de werkelijkheid en het menselijk leven. Dichter Lieke Marsman komt voordragen uit eigen werk. 

Datum
Donderdag 2 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25
11 09 25
Actualiteit en (dis)continuïteit
Nederlandse historici over Duitsland

De Duitse geschiedenis lijkt alleen maar uit breuken te bestaan, met de periode tussen 1933-1945 voorop. Het boek Nederlandse historici over Duitsland laat zien dat er ook doorgaande lijnen zijn. Zo waren de voorlopers van de belangrijkste politieke partijen van nu, CDU en SPD, al vóór 1914 cruciaal voor de parlementaire democratie. Over de (dis)continuïteiten in de Duitse geschiedenis, ook in de Duits-Nederlandse relaties, spreken wij met de auteurs en verschillende gastsprekers.

Datum
Donderdag 11 sep 2025 17:00 uur
Locatie
SPUI25