Toch kennen dromen ook gevoel voor tijd

De gevangenissonnetten van Albrecht Haushofer

De gevangenissonnetten in Toch kennen dromen ook gevoel voor tijd van de Duitse dichter Albrecht Haushofer roepen een aantal fundamentele vragen op, zoals over de waarheidsaanspraak van poëzie, over het dichterschap als zelfonderzoek en over schrijven als ontsnapping uit onmogelijke omstandigheden. Vanavond belichten we deze tweetalige bundel op dichterlijke, essayistische, biografisch-historische en muzikaal-theatrale wijze.

De gedichten van Albrecht Haushofer (1903-1945) ontstonden in complexe historische omstandigheden. Hij was geograaf, hoogleraar aan de Hochschule für Politik, secretaris-generaal van het Gesellschaft für Erdkunde en diplomaat. Tegelijk was hij dichter en toneelschrijver en behoorde hij tot de kringen die zich tegen het Hitler-regime verzetten, de reden waarom hij tijdens de laatste maanden van de Tweede Wereldoorlog gevangenzat en in de nacht van 22 op 23 april 1945 door een SS-commando werd geëxecuteerd. In de gedichten die hij tijdens zijn gevangenschap schreef blikt hij terug op zijn getroebleerde leven en op het lot van Duitsland.

Deze tweetalige bundel met 25 van Haushofers gevangenissonnetten verschijnt bij uitgeverij HetMoet en wordt deze avond op dichterlijke, essayistische, biografisch-historische en muzikaal-theatrale wijze belicht door Ilse van Oosten, Bas von Benda-Beckmann en vertaler van de bundel Maarten Asscher. Ook brengt voordrachtskunstenaar Simon Mulder fragmenten uit het levensverhaal van Haushofer, waarin zijn gedichten een grote rol spelen. Componist Henry Kelder heeft voor de gelegenheid drie van de sonnetten getoonzet voor sopraan, viool en cello. Een sterrencast bestaande uit José Kamminga (sopraan), Matthias Naegele (cello) en Lis Perry (viool) brengt bijpassende muziek.

Over de sprekers

Ilse van Oosten studeerde Engelse Taal en Cultuur en Literary Studies aan de Universiteit Leiden. Tegenwoordig is ze werkzaam als redacteur voor uitgeverij HetMoet, waarnaast ze ook tentoonstellingen cureert voor Treehouse NDSM, literaire avonden organiseert en boeken recenseert voor de lage landen. Daarnaast is ze momenteel bezig met het samenstellen van een bloemlezing van de brieven van Leonard Woolf voor The New Menard Press.

Maarten Asscher is schrijver en poëzievertaler. Hij vertaalde eerder gedichten van o.a. Bertolt Brecht, Salvador Espriu, Thomas Gray, Fernando Pessoa en Paul Valéry. In 2021 verscheen zijn metrische en berijmde vertaling van Oscar Wilde’s The Ballad of Reading Gaol bij Boom Uitgevers. In 2015 promoveerde hij op het proefschrift Het uur der waarheid. Over de gevangenschap als literaire ervaring, waarin persoon en werk van Albrecht Haushofer uitvoerig aan de orde komen.

Bas von Benda-Beckmann is schrijver en historicus. Onlangs verscheen van hem Het Kleedje voor Hitler. Een familiegeschiedenis, waarin hij op zoek gaat naar het naziverleden van zijn Duitse familie. Eerder schreef hij De Velser Affaire, dat op de shortlist stond van de Libris Geschiedenis Prijs; Het Oranjehotel, dat de longlist van de Libris Geschiedenis Prijs haalde en Na het Achterhuis. Anne Frank en de andere onderduikers in de kampen (met Erika Prins, Gertjan Broek, Esther Göbel en Teresien da Silva).

Gerelateerde programma’s
04 06 24
Woorden willen losjes leven. Virginia Woolf en schrijverschap

Hoe moet een schrijver zich verhouden tot de politiek en de grote maatschappelijke vraagstukken van haar tijd? In het net verschenen Woorden willen losjes leven. Essays over schrijverschap reflecteert Virginia Woolf op haar eigen schrijverschap en dat van haar tijdgenoten. Vanavond gaan we in gesprek over de schrijver Woolf, en over schrijven en vertalen anno 2024.

Datum
Dinsdag 4 jun 2024 20:00 uur
Locatie
SPUI25
25 01 24
Homoseksualiteit op het snijvlak van literatuur en wetenschap
Anders dan de anderen

In haar boek Anders dan de anderen laat emeritus hoogleraar Mary Kemperink zien hoe er in West-Europa vanaf de negentiende eeuw een beeld ontstond van homoseksualiteit als een bijzondere identiteit: homoseksuele mannen en vrouwen waren ‘anders’ dan ‘gewone’ mensen. Met dit beeld waren allerlei stereotypen en vooroordelen gemoeid, waarvan vele doorwerken tot op de dag van vandaag.

Datum
Donderdag 25 jan 2024 17:00 uur
Locatie
SPUI25
18 03 24
Osamu Dazai: een leven vol schaamte

De Japanse schrijver Osamu Dazai schreef een van Japans bestverkochte boeken allertijden: Als mens mislukt. Deze semi-autobiografische roman verscheen in Japan in 1948, enkele maanden voordat Dazai een eind aan zijn leven maakte. Lisanne Snelders gaat over dit bijzondere boek in gesprek met Ellen Deckwitz en Dazai-vertaler Luk Van Haute.

Datum
Maandag 18 mrt 2024 17:00 uur
Locatie
SPUI25