Gendergeweld in de praktijk van de wetenschap

Onzichtbare macht

Gender en geweld zijn nauw verweven, zoals feministen al sinds jaar en dag signaleren. Toch werden we in 2017 opnieuw wakker geschud door #MeToo en zijn we inmiddels enkele jaren, vele schandalen en dito momenten van publieke verbijstering verder. In Voorbij de verbijstering. Over gender en geweld belichten de redacteuren met bijdragen van journalisten, wetenschappers en kunstenaars de diepe wortels van gendergerelateerd geweld in onze cultuur, en de vele gedaantes die dit kan aannemen. Moderator Ilse Josepha Lazaroms gaat in gesprek met panelsprekers Renée Römkens, Sarah Bracke, Susanne Täuber en Conny Roggeband over de wetenschappelijke kant hiervan: de rol van gendergeweld in de praktijk van de wetenschap.

Naar aanleiding van de publicatie van deze bundel gaat redacteur Renée Römkens (emeritus hoogleraar gendergerelateerd geweld aan UvA en ouddirecteur van Atria) met de panelleden in debat over de rol van gendergeweld in de wetenschap. Tijdens dit programma bespreken zij onder andere de zwijgcultuur omtrent gendergerelateerd geweld in de wetenschappelijke praktijk van onderzoek en onderwijs. Een cultuur die wordt gekenmerkt door algemene verklaringen of karaktertyperingen die het probleem toedekken. ‘Hier gebeuren zulke dingen niet’, ‘Het ging wellicht om een misverstand’, of ‘Die docent is van een andere generatie’. Woorden die erg luid en bedreigend kunnen worden: ‘Als jij hierover spreekt, dan zal ik ervoor zorgen dat…’

Wat betekent deze zwijgcultuur voor de betrokkenen en de bestaande structuren? Wat wordt wel en niet gezegd als het over dit thema gaat? Hoe dien je om te gaan met de beperkte mate van bespreekbaarheid? Het panel zoomt in op bepaalde onderwerpen die omstreden zijn in wetenschap en onderzoek, zoals partnergeweld, de dynamieken van marginalisering en ongelijke machtsverhoudingen, de vraag hoe kwesties van gender en geweld zich binnen de academische wereld manifesteren met betrekking tot de kwestie van sociale veiligheid, en hoe conservatieve bewegingen zich verzetten tegen gender en seksuele gelijkheid, alsmede hun transnationale netwerken en de effecten die dat heeft op beleid.

Over de sprekers

Renée Römkens is emeritus hoogleraar gendergerelateerd geweld aan UvA en ouddirecteur van Atria, kennisinstituut voor emancipatie en vrouwengeschiedenis.

Sarah Bracke is hoogleraar sociologie van gender en seksualiteit aan de Universiteit van Amsterdam. Sinds september 2019 is zij betrokken bij het Amsterdam Research Centre of Gender and Sexuality (ARC-GS). Voordat Bracke in 2017 startte bij de afdeling sociologie van de UvA was zij werkzaam als senior onderzoeker bij het Center of Expertise on Gender, Diversity, and Intersectionality (RHEA) van de Vrije Universiteit Brussel, en bij de afdeling sociologie van de Universiteit Gent.

Conny Roggeband is universitair hoofddocent politicologie aan de UvA. Zij publiceerde veelvuldig over de politisering van gendergerelateerd geweld, gender mainstreaming en gelijkheidsbeleid, maatschappelijke bewegingen en transnationale feministische netwerken gebaseerd op onderzoek in Nederland, Spanje en Latijns-Amerika. Roggeband is codirecteur van het Amsterdam Research Center for Gender and Sexuality.

Susanne Täuber is als affiliate fellow verbonden aan de UvA. Zij publiceert over gendergerelateerd geweld, machtsmisbruik en discriminatie in het hoger onderwijs. Als lid van de Adviescommissie Inclusief en Divers Hoger Onderwijs en Onderzoek (DIHOO) adviseert ze de sector over randvoorwaarden voor sociale veiligheid in de academische wereld. Ze was als universitair hoofddocent werkzaam aan de Rijksuniversiteit Groningen, tot ze op Internationale Vrouwendag 2023 werd ontslagen voor haar kritiek op ernstige discriminatie door de universiteit.

Ilse Josepha Lazaroms (moderator) is schrijver, wetenschapper, en uitgever bij Amsterdam University Press. Ze promoveerde aan het Europees Universitair Instituut in Florence met een boek over Joseph Roth, doceerde Gender Studies aan de Universiteit Utrecht en was eerder als gastwetenschapper verbonden aan het Center for European Studies aan Harvard University. In 2021 verscheen haar debuutroman Duet bij uitgeverij Cossee. In 2024 verschijnt haar tweede roman, Elders, bij uitgeverij Atlas Contact.

Gerelateerde programma’s
24 02 26
Academic Freedom Under Attack

This panel discussion addresses the growing global assault on academic freedom—a cornerstone of democratic societies now under increasing threat from authoritarian regimes.

Datum
Dinsdag 24 feb 2026 17:00 uur
Locatie
SPUI25
02 10 25
Oneindigheid – een filosofische gids

Het oneindige is grenzeloos fascinerend. Het lijkt evident dat wij eindige wezens het oneindige nooit zullen begrijpen. Toch duikt het telkens opnieuw op in de filosofie – we kunnen er kennelijk ook niet aan ontkomen. Aan de hand van de vele denkers die zich met het thema hebben beziggehouden, leidt filosoof Victor Gijsbers ons in zijn nieuwe boek Oneindigheid langs de belangrijkste vragen over het oneindige in de wiskunde, de natuur, de werkelijkheid en het menselijk leven. Dichter Lieke Marsman komt voordragen uit eigen werk. 

Datum
Donderdag 2 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25
11 09 25
Actualiteit en (dis)continuïteit
Nederlandse historici over Duitsland

De Duitse geschiedenis lijkt alleen maar uit breuken te bestaan, met de periode tussen 1933-1945 voorop. Het boek Nederlandse historici over Duitsland laat zien dat er ook doorgaande lijnen zijn. Zo waren de voorlopers van de belangrijkste politieke partijen van nu, CDU en SPD, al vóór 1914 cruciaal voor de parlementaire democratie. Over de (dis)continuïteiten in de Duitse geschiedenis, ook in de Duits-Nederlandse relaties, spreken wij met de auteurs en verschillende gastsprekers.

Datum
Donderdag 11 sep 2025 17:00 uur
Locatie
SPUI25