Femke van Heerikhuizen
Rechtspreken in tijden van efficiency

Hoe meer vonnissen, hoe meer geld

In de afgelopen vijftien jaar is er fors bezuinigd op de rechtspraak. Rechtbanken zijn bedrijven geworden waarin rechters, opgejaagd door het belang van hoge productiecijfers, te weinig tijd hebben om te reflecteren. Naar aanleiding van een artikel in De Groene Amsterdammer, Rechtspreken onder politieke druk, gaan (voormalig) rechters en rechtswetenschappers in debat over het ‘rechterlijke bedrijf’ dat in de greep is van efficiency.

‘Al in een evaluatie in 2006 was de conclusie dat rechters werkdruk voelen omdat gerechtsbestuurders aanstuurden op het verhogen van de productie. De kwaliteit kwam in het gedrang’, schreef oud-rechter en publicist Annerie Smolders afgelopen februari in De Groene Amsterdammer. Volgens ingewijden schaadt de in 2002 opgerichte Raad voor de Rechtspraak daarbij de rechterlijke onafhankelijkheid. Vanavond vraagt ons panel van (voormalig) rechters en rechtswetenschappers zich dan ook af: staat rechtspreken onder druk? Moet het anders? En kan dat wel? Wat verwacht de samenleving van de rechter en wat is daar voor nodig?

Over de sprekers

Annerie Smolders is oud-rechter, onderzoeker en publicist voor onder andere De Groene Amsterdammer.

Ruth de Bock is advocaat-generaal bij de Hoge Raad en hoogleraar civiele rechtspleging aan de Universiteit van Amsterdam. Eerder was zij onder andere rechter te Assen, (senior) raadsheer gerechtshof Leeuwarden en senior raadsheer gerechtshof Amsterdam.  

Paul Bovend’Eert is hoogleraar Staatsrecht aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Recent verscheen van hem het boek Rechter, rechterlijke organisatie en rechtspraak.

Cindy Seinen is rechter bij de rechtbank Den Haag en promovendus civiel recht aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Niels Graaf (moderator) is universitair docent Constitutioneel Recht aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid Staats- en bestuursrecht, UvA.

Gerelateerde programma’s
24 02 26
Academic Freedom Under Attack

This panel discussion addresses the growing global assault on academic freedom—a cornerstone of democratic societies now under increasing threat from authoritarian regimes.

Datum
Dinsdag 24 feb 2026 17:00 uur
Locatie
SPUI25
02 10 25
Oneindigheid – een filosofische gids

Het oneindige is grenzeloos fascinerend. Het lijkt evident dat wij eindige wezens het oneindige nooit zullen begrijpen. Toch duikt het telkens opnieuw op in de filosofie – we kunnen er kennelijk ook niet aan ontkomen. Aan de hand van de vele denkers die zich met het thema hebben beziggehouden, leidt filosoof Victor Gijsbers ons in zijn nieuwe boek Oneindigheid langs de belangrijkste vragen over het oneindige in de wiskunde, de natuur, de werkelijkheid en het menselijk leven. Dichter Lieke Marsman komt voordragen uit eigen werk. 

Datum
Donderdag 2 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25
11 09 25
Actualiteit en (dis)continuïteit
Nederlandse historici over Duitsland

De Duitse geschiedenis lijkt alleen maar uit breuken te bestaan, met de periode tussen 1933-1945 voorop. Het boek Nederlandse historici over Duitsland laat zien dat er ook doorgaande lijnen zijn. Zo waren de voorlopers van de belangrijkste politieke partijen van nu, CDU en SPD, al vóór 1914 cruciaal voor de parlementaire democratie. Over de (dis)continuïteiten in de Duitse geschiedenis, ook in de Duits-Nederlandse relaties, spreken wij met de auteurs en verschillende gastsprekers.

Datum
Donderdag 11 sep 2025 17:00 uur
Locatie
SPUI25