Naar een nieuw materialisme

Hechten aan dingen

Moeten we ons hechten aan dingen? In de geschiedenis van de mensheid zijn zij steeds belangrijker geworden. Van de scherpe steen, via de ploeg, schoenen en wasmachine, zijn we inmiddels bij de smartphone beland. Hoe om te gaan met dingen nu er zo ongelooflijk veel van zijn en we hun impact op onze leefomgeving leren begrijpen?

Dankzij de dingen zijn we nu waar we zijn – inclusief onaangename verrassingen zoals de opwarming van de atmosfeer, overvolle huizen en problemen bij afvalverwerking. Dingen spelen een prominente rol in zorgen over de toekomst van onze planeet. In zijn nieuwe boek Het leven van dingen onderzoekt Warna Oosterbaan onze omgang met de dingen om ons heen en pleit ervoor hun de aandacht te geven die ze verdienen. Onder leiding van filosoof Pieter Hoexum gaat Oosterbaan in gesprek met onder anderen antropoloog Irene Stengs over onze omgang met dingen. Wat zou een nieuw materialisme kunnen behelzen, wat betekent het om te hechten aan dingen? Met een essayistisch intermezzo van filosoof Lisa Doeland.

Over de sprekers

Warna Oosterbaan is journalist en socioloog en promoveerde op een proefschrift over kunstpolitiek. Hij schrijft onder meer voor NRC Handelsblad, en was van 2002 tot 2008 bijzonder hoogleraar Journalistiek en Samenleving aan de Erasmusuniversiteit. Oosterbaan publiceerde een achttal boeken.

Irene Stengs is cultureel antropoloog en als senior onderzoeker etnologie werkzaam bij het Meertens Instituut (KNAW). Sinds 2017 is zij als bijzonder hoogleraar verbonden aan de Vrije Universiteit.

Lisa Doeland is filosoof. Ze schrijft, geeft les en doet promotieonderzoek naar de ontologie van afval. Op het moment werkt ze aan een boek waarin ze de gevaarlijke fantasieën van de (eco)moderne mens onder de loep neemt, zoals recycling zonder restjes.

Pieter Hoexum (moderator) hecht zich gemakkelijk en snel aan dingen en plekken, zonder dat hij precies kan zeggen wat hechten is. Hij blijft er door gefascineerd, vooral ook omdat hij ondanks zijn altijd weer opspelende heimwee steeds weer verhuist. Daarover schreef hij tot nu toe twee boeken: Kleine filosofie van het rijtjeshuis en Thuis. Filosofische verkenningen van het alledaagse. Hij schrijft momenteel aan een derde boek hierover, met de werktitel Onderweg.

Gerelateerde programma’s
19 02 26
Het nieuwe boek van Margot Dijkgraaf
Germaine de Staël. Schrijver, balling en feminist avant la lettre

Op deze avond presenteren wij feestelijk het nieuwe boek van Margot Dijkgraaf: Germaine de Staël. Schrijver, balling en feminist avant la lettre. Het is het portret van een uitzonderlijke persoonlijkheid, een vrouw met de denkkracht van een Joan Didion, de faam van een Beyoncé en de stevige politieke ideeën van een Alexandra Ocasio-Cortez. Met: Margot Dijkgraaf, Maarten Asscher, Niña Weijers en Simon Dikker Hupkes (moderator).

Datum
Donderdag 19 feb 2026 20:00 uur
Locatie
SPUI25
30 09 25
Over de verblijfsregeling voor Surinaamse oud-Nederlanders
Uitgesteld: Geboren als Nederlander en toch ongedocumenteerd

*Een nieuwe datum voor dit programma wordt gezocht. Hou onze website in de gaten.*

Het lijkt onwaarschijnlijk, maar er bevindt zich in Nederland een groep Surinamers die geboren is als Nederlander, maar al vele jaren ongedocumenteerd in Nederland verblijft. Zij zijn hun Nederlanderschap verloren toen Suriname onafhankelijk werd, maar besloten zich hier op een later moment alsnog te vestigen. Voor deze groep was er afgelopen halfjaar de mogelijkheid om een verblijfsvergunning aan te vragen. In dit programma analyseren we deze regeling en zoomen we in op de dynamische trans- Atlantische banden tussen Nederlandse en Suriname.

Datum
Dinsdag 30 sep 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25
05 09 25
Een gesprek over de eerste generatie Turkse migrantenvrouwen
De stille vrouw

Actrice en theatermaker Dilan Yurdakul ontmoet voormalig staatssecretaris voor Cultuur en Media Gunay Uslu rond een gedeeld verhaal en een gedeelde behoefte: het geven van een stem aan de eerste generatie Turkse migrantenvrouwen – moeders, grootmoeders. Wat betekent het om hun leven, dromen en pijn te erkennen? Hoe luid of hoe stil waren hun stemmen? En hoe leeft hun nalatenschap voort in de generaties na hen?

Datum
Vrijdag 5 sep 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25