Een ver-van-mijn-bedshow? Over Virtual Reality en het beïnvloeden van gedrag

Met Virtual Reality kan wat ver weg voelt, heel dichtbij worden gebracht. Bijvoorbeeld de impact die onze consumptie van voedsel en plastic elders in de wereld heeft of in de toekomst. Virtual Reality heeft hierdoor de potentie om de ‘psychologische afstand’ te verkleinen die veel mensen ervaren tot de gevolgen van hun gedrag. Tijdens deze avond laten we zien hoe je met VR duurzaam gedrag kan stimuleren, onder andere door de psychologische afstand te verkleinen.

De impact van ons gedrag op de planeet voelt vaak als een ver-van-ons-bed show. We vinden het wel erg, maar we hebben in onze directe omgeving op dit moment vaak geen last van de nadelige effecten en daarom passen we ons gedrag niet grondig aan. Virtual Reality wordt steeds meer ingezet om het welzijn en de gezondheid van burgers te vergroten, en het gedrag van mensen te beïnvloeden door de psychologische afstand te verkleinen.

Tijdens deze bijeenkomst presenteren wetenschappers van de Faculteit Maatschappij & Gedrag hoe zij VR in hun onderzoek inzetten. Maar eerst werpt hoogleraar sociale psychologie Frenk van Harreveld meer licht op het concept van psychologische afstand. Wat is dit precies, hoe belemmert dit ons in ons gedrag en wat kan je eraan doen? Vervolgens bespreekt communicatiewetenschapper Marijn Meijers hoe zij met haar team een virtuele supermarkt ontwikkelde, waarin milieuvriendelijk gedrag wordt gestimuleerd. Tijdens het winkelen in deze supermarkt krijgen deelnemers direct feedback op hun keuzes en leren zo wat eigenlijk de milieu-impact van het gekozen product is, en wat een beter alternatief.  Daarna vertellen Zeph van Berlo en Hande Sungur over hun onderzoek naar de potentie van VR in het bevorderen van duurzaam gedrag. Zij ontwikkelden een interactieve tijdmachine waarin je kunt ervaren hoe jouw plastic afvalberg door de tijd heen groeit door de keuzes die je maakt.

Over de sprekers

Frenk van Harreveld is hoogleraar sociale psychologie en expert op het gebied van hoe onzekerheid wordt ervaren en hoe dit invloed heeft op hoe mensen naar de wereld kijken en zich gedragen.

Marijn Meijers
is universitair docent persuasieve communicatie. Haar onderzoek en onderwijs richt zich op milieuvriendelijk gedrag en hoe dit te stimuleren door middel van communicatie.

Zeph van Berlo is universitair docent persuasieve communicatie. Hij bestudeert de toepassing van virtual en augmented reality op gedragsverandering. Verder onderzoekt hij de rol van gamificatie in persuasieve boodschappen, en is hij expert op het gebied van gamified advertising.

Hande Sungur is communicatiewetenschapper en universitair docent in Youth and Media Entertaintment. Zij richt zich in haar onderzoek op de potentie van Virtual Reality en Augmented Reality en Videogames. Haar interesse gaat daarbij uit naar de overtuigingskracht van communicatie rond duurzaamheid en gezondheid.

Monique van Dusseldorp (moderator) is samensteller en moderator van allerlei bijeenkomsten over technologie en media. Op dit moment werkt ze aan Cogx (Londen), Nextconf (Hamburg), Wired Energy (London), MetAms (Amsterdam) en Immersive Tech Week (Rotterdam). Immersive Tech Week – voorheen bekend als VRDays – brengt eens per jaar de wereld van VR, AR en andere immersieve technologie samen in een vijf dagen durend festival.

Via het FMG Fonds proberen onderzoekers Zeph van Berlo en Hande Sungur nu geld op te halen om hun onderzoek naar de tijdmachine samen met kinderen om te bouwen voor kinderen. Want jong geleerd is oud gedaan. In deze video leggen Zeph en Hande uit hoe de inzet van VR kan helpen om plasticconsumptie te verminderen. Of lees hier meer over deze crowdfundingsactie.

Gerelateerde programma’s
27 05 26
Public Problematisations of AI

How do we publicly problematise the role Artificial Intelligence (AI) plays in society to challenge its inevitability and imagine other ways of living with AI? This panel explores this question, as it invites leading researchers who critically engage with AI and its relation to the public to discuss their ongoing work. 

Datum
Woensdag 27 mei 2026 17:00 uur
Locatie
SPUI25
26 11 25
​​Femicide en geweld tegen vrouwen in literatuur en theater ​

Welke verhalen over femicide en geweld tegen vrouwen hebben we van vroeger meegekregen? Hoe hebben die ons beeld van geweld tegen vrouwen en vrouwenmoord gevormd? En wat kunnen literatuur en theater er vandaag de dag aan bijdragen om femicide als maatschappelijk probleem bespreekbaar te maken? 

Datum
Woensdag 26 nov 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25
13 11 25
Delftse efficiency-ingenieurs 1900-1950
Pioniers van het efficiëntiedenken

Al aan het begin van de 20e eeuw waren progressieve ingenieurs van de Delftse Technische Hogeschool (nu de TU Delft) geobsedeerd door hogere maatschappelijke efficiëntie. Zij stonden aan de basis van de wat we nu ‘de maakbare samenlevingnoemen. Hoe veranderden deze ingenieurs de economische instituties en besluitvorming? En hoe werkt hun erfenis door?

Datum
Donderdag 13 nov 2025 17:00 uur
Locatie
SPUI25