Over het verleden en heden van de “sweet stuff”

De wereld van suiker

Suiker: voor het grootste deel van haar geschiedenis ontbrak het de mens aan de zoete stof, maar anno 2023 staat haar wereld er bol van. In zijn nieuwe boek The World of Sugar onderzoekt historicus Ulbe Bosma de geschiedenis van suiker. Het zoet blijkt een revolutionaire kracht met bijzonder bittere bijsmaak: aan suiker kleeft niet alleen het immense geweld van de trans-Atlantische slavernij, ook veroorzaakte het product ziekte en ecologische crisis. Ter gelegenheid van zijn boek beziet Bosma met historici, ecologen en schrijvers het verleden en heden van de plots alomtegenwoordige “sweet stuff”.

In zijn nieuwe boek The World of Sugar: How the Sweet Stuff Transformed Our Politics, Health, and Environment over 2,000 Years (Harvard University Press) beschrijft historicus Ulbe Bosma hoe suiker gedurende 2500 jaar het leven op ieder continent transformeerde. De productie van het zoet creëerde en verwoestte culturen; suiker had verreikende gevolgen voor het dieet van mensen, beïnvloedde politiek beleid en noodzaakte de roep om vrijheid. Samen met historici Charlotte Kleyn en Lenno Munnikes en politiek ecoloog Esther Marijnen schijnt Ulbe Bosma vanmiddag zijn licht over dit invloedrijke product. We leren over zijn historische longue durée, zijn impact op de literaire verbeelding en zijn huidige betekenis voor gezondheid en milieu. Met een videobijdrage van Cynthia McLeod, auteur van Hoe duur was de suiker?

Over de sprekers

Ulbe Bosma is senior onderzoeker aan het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) en hoogleraar internationale vergelijkende sociale geschiedenis aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij publiceerde verschillende boeken, waaronder The Sugar Plantantation in India and Indonesia (2013) en The Making of a Periphery (2019).

Cynthia McLeod is een Surinaamse schrijver en historicus, gespecialiseerd in oral history en het slavernijverleden in Suriname. Ze is de auteur van verschillende romans, waaronder Hoe duur was de suiker?

Charlotte Kleyn is culinair historicus en journalist. Ze schrijft onder andere voor Het Parool en Trouw en publiceerde de boeken Luilekkerland. 400 jaar koken in Nederland (2018) en Trek, eten onderweg, toen en nu (2021). Daarnaast is ze conservator van de Collectie Geschiedenis van de Voeding bij het Allard Pierson, Universiteit van Amsterdam.

Lenno Munnikes is als wetenschappelijk medewerker verbonden aan het Interfacultair Centrum voor Agrarische Geschiedenis (ICAG) en de onderzoeksgroep Moderniteit en Samenleving (MoSa) van de KU Leuven. Daar werkt hij aan het proefschrift Simpel, snel en goedkoop eten in Amsterdam (1900-1980). Eerder studeerde Munnikes geschiedenis en antropologie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij is tevens hoofd Onderzoek van Flevo Campus.

Esther Marijnen is politiek ecoloog aan de Universiteit van Wageningen, verbonden aan de onderzoeksgroep Sociology of Development and Change (SDC). Marijnen doet onderzoek naar de politiek van natuurbeheer, met specifieke aandacht voor de politieke economie van milieubescherming in de context van geweld, oorlog, klimaatverandering en kolonisatie. Op dit moment werkt zij aan haar Veni project ‘Wounded landscapes: Understanding nature-society relations in conflict-affected areas’ gefinancierd door NWO.

Jetske Brouwer (moderator) is programmamaker bij SPUI25 en redacteur van de Nederlandse Boekengids. Als promovendus is ze verbonden aan de Amsterdam School for Cultural Analysis waar ze werkt aan een proefschrift over (eco)feministische zorg en klimaatrechtvaardigheid.