Populisme in de polder

De macht der gewoonte

‘Gewoon’ doen – waar het voor de één nastrevenswaardig is, vindt de ander het verstikkend; het ‘gewone’ is politiek. In hun nieuwe boek De macht der gewoonte. Populisme in de polder analyseren de sociologen Menno Hurenkamp en Jan Willem Duyvendak hoe en waarom ‘het gewone’ wordt ingezet, aan verschillende kanten van het politieke spectrum. Ter gelegenheid van deze publicatie gaan zij in gesprek met Rineke van Daalen, Evelien Tonkens, Hubert Smeets en Marcel Ham.

Gewoontes zijn geruststellend. Ze maken het leven voorspelbaar en vertrouwd. Het voorkomt stress als de omstandigheden in je dagelijks leven niet te veel afwijken van de norm. Maar er schuilt ook iets venijnigs achter dat verlangen naar het gewone. Politici spreken graag over de gewone man en mensen die ‘gewoon’ moeten doen of anders wegwezen. De gewoonte wordt dan een keurslijf, een poging een verloren verleden te herstellen, een manier om anderen op kwaadaardige toon de les te lezen. In De macht der gewoonte. Populisme in de polder zetten de sociologen Menno Hurenkamp en Jan Willem Duyvendak hun vraagtekens bij de gewoonte om het gewone op te hemelen. Maar ze kijken ook naar de pogingen om het gewone te ontmantelen, die verrassend genoeg van zowel extreemrechts als radicaal-links komen.

Over de sprekers

Rineke van Daalen werkt als socioloog aan de Universiteit van Amsterdam. Van Daalen schrijft over onderwijs, werken en het verwaarloosde midden. Ze is auteur van onder andere de boeken Gewoon Werk (2014) en Het Vmbo als stigma (2010).

Evelien Tonkens is hoogleraar Burgerschap en Humanisering van de Publieke Sector aan de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht. Tonkens heeft verschillende artikelen en boeken geschreven over veranderende idealen van burgerschap en de publieke sector.

Hubert Smeets is journalist en historicus. Hij was ruim dertig jaar redacteur van NRC Handelsblad en vijf jaar hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer. Smeets is directeur van het kenniscentrum Raam op Rusland. Van zijn hand verschenen o.a. Hans van Mierlo 1931-2010 en De wraak van Poetin.

Jan Willem Duyvendak is directeur van het Netherlands Institute for Advanced Study (NIAS) en faculteitshoogleraar van de Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen (FMG) aan de Universiteit van Amsterdam. Bij AUP verscheen ook zijn boek Thuis. Het drama van een sentimentele samenleving (2017).

Menno Hurenkamp is publicist en als politicoloog verbonden aan de Universiteit voor Humanistiek. Recente boeken zijn En nou mag ik even! Burgerschap: wat is het en wat kun je ermee? (Boom, 2021) met Evelien Tonkens en Met opgeheven hoofd (Van Gennep, 2017).

Marcel Ham (moderator) is hoofdredacteur van het Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken en socialevraagstukken.nl.

Gerelateerde programma’s
23 09 22
Romantische elementen in het hedendaagse populisme
Gevoelsnationalisme

Nationalisme is springlevend. Het uit zich niet alleen als partijpolitieke doctrine maar ook als een cultureel wij-gevoel dat politieke keuzes inspireert. Dat culturele gevoelsnationalisme lijkt ongrijpbaar of triviaal, maar zijn wijdvertakte wortels en uitingen zijn in kaart gebracht. De huidige, wereldwijde verspreiding van Romantisch Nationalisme word besproken aan de hand van voorbeelden uit West-Europa, Hongarije, India, Rusland en Turkije.

Datum
Vrijdag 23 sep 2022 17:00 – 18:30
Locatie
SPUI25
03 11 22
Il-, anti-, non-: Liberalism and its Contestations

The developments of the last three decades—the rise of the populist right, globalisation of culture wars, sharpening ideological polarisation—have led scholars to think of novel ways to capture changing political realities. Widely-used terms such as ‘populism’, ‘conservatism’, or ‘democratic backsliding’, increasingly fall short in describing ongoing transformations including the disappearance of the ideological centre, the driving power of emotions, and blurring distinctions between the right and the left.

Datum
Donderdag 3 nov 2022 17:00 – 18:30
Locatie
SPUI25
28 05 22
Dean Bowen presenteert Synecdoche, New York
Schrijvers in het Donker

Voor bioscoop Rialto maakt schrijver Basje Boer al enkele jaren de programmareeks Schrijvers in het Donker, waarin film en literatuur elkaar ontmoeten. In de tweede editie van een nieuw seizoen sprak zij Dean Bowen over de rol die films spelen in zijn schrijverspraktijk – in het bijzonder Synecdoche, New York (Charlie Kaufman, 2008).

Datum
Zaterdag 28 mei 2022 16:20 – 18:00
Locatie
Rialto