Blinde vlekken: hoe impliciete vooroordelen je (mis)leiden

We kunnen mensen onrechtvaardig behandelen zonder het te willen, en zelfs zonder het op te merken. Onbewust en ongewild maken we onderscheid tussen personen op basis van hun gender, etniciteit, leeftijd, lichaamsgewicht of seksuele oriëntatie. In haar nieuwe boek onderzoekt Lieke Asma die blinde vlekken. Om deze werkelijk te begrijpen, betoogt zij, is het zaak de blik niet naar binnen te keren, maar onze aandacht te richten naar de wereld buiten ons.

In Blinde vlekken vraagt filosoof en psycholoog Lieke Asma zich af hoe het kan dat ons zelfbeeld als het om discriminatie en (voor)oordelen gaat zo afwijkt van ons gedrag. Het antwoord lijkt helder: in het onbewuste liggen vooroordelen opgeslagen, die ongemerkt onze gedachten, gevoelens en beslissingen beïnvloeden. Maar is dat wel de juiste manier om over deze problematiek na te denken? Is het wel behulpzaam om de blik naar binnen te richten? Asma pleit voor een radicaal ander perspectief. Om oog te krijgen voor onze blinde vlekken, moeten we de aandacht juist verplaatsen naar de wereld buiten ons. Alleen door te kijken naar patronen in gedrag, keuzes en reacties, en door te luisteren naar ervaringen van anderen kunnen we discriminatie herkennen en voorkomen. Vanavond gaat zij hier met verschillende gasten over in gesprek.

Over de spreker

Lieke Asma is filosoof en psycholoog. In 2018 promoveerde ze aan de Vrije Universiteit Amsterdam op een proefschrift over vrije wil en wetenschappelijk onderzoek. Aan de Munich School of Philosophy doet ze onderzoek naar impliciete vooroordelen, zelfontplooiing en handelen. Met haar debuut, Mijn intenties en ik. Filosofie van de vrije wil (2021), haalde ze de shortlist van de Socratesbeker en de Hypatia-prijs.

Kiza Magendane is politicoloog, schrijver en beleidsondernemer. Hij schrijft essays en reportages voor NRC, Vrij Nederland en De Groene Amsterdammer. Hij is oprichter van het politiek platform Progressief Café. Eerder werkt hij bij The Broker in Den Haag als kennismakelaar in internationale duurzame ontwikkeling. Hij is de auteur van Met Nederland in therapie (2021).

Jonasz Dekkers is politicoloog en filosoof, journalist en Rotterdammer. Voor NRC schrijft hij over elektronische muziek en hiphop, boeken, media en brede (jeugd)cultuur. Als buitenpromovendus in de filosofie is hij verbonden aan de Universiteit Leiden, voor Vers Beton schrijft hij columns. Momenteel is hij bezig aan een boek over de publieke sfeer en het publieke debat, dat in 2025 zal verschijnen bij Boom.

Khadija al Mourabit (moderator) is Hoofdtrainer Inclusief Onderwijs, Adviseur Diversiteit en Inclusie en Onderwijsontwikkelaar Wereldburgerschap. Ze is bestuurslid bij de Society for Women in Philosophy Nederland en Vlaanderen (SWIP-NL), jurylid van de Hypatia-prijs (het beste filosofische boek geschreven door een vrouw) en jurylid van de Socratesbeker (het beste filosofieboek van het afgelopen jaar). Van haar hand verscheen in 2017 de documentaire Le Voyage de Khadija over onder meer migratie, identiteit, gender, vrouwenrechten en familierelaties.