Amazonen en helden (m, v, x)

Wat maakt een held een held? En wat heeft gender daarmee van doen? Samen met Susanne Borowski en Maaike Meijer onderzoeken we deze vragen vanuit het perspectief van de klassieke literatuurwetenschap en genderstudies. Met een poëtisch intermezzo van Kyrke Otto.

De klassieke literatuurwetenschap definieert de held in het Grieks-Romeinse epos door zijn optreden in de strijd. Amazonen daarentegen, vrouwelijke krijgers uit het Zwarte Zee-gebied, worden in dezelfde situaties regelmatig op grond van hun geslacht en/of hun afkomst geïnterpreteerd. Op basis van haar proefschrift Penthesilea und ihre Schwestern legt Susanne Borowksi uit hoe ‘optreden in de strijd’ in het epos transgendered is en laat zien dat Amazonen helden (v) zijn. Maaike Meijer geeft vanuit haar onderzoek naar gender en diversiteit – in het bijzonder de constructie van mannelijkheid in hedendaagse literatuur en film – een lezing over de teloorgang van mannelijk heldendom. Vrouwelijke helden lijken het tegenwoordig over te nemen, in nieuwe vormen.

Over de sprekers

Susanne Borowski is docent klassieke talen in Amsterdam. Zij is in 2019 aan de Universiteit van Amsterdam gepromoveerd op het proefschrift Penthesilea und ihre Schwestern – Amazonenepisoden als Bauform des Heldenepos.

Maaike Meijer is biograaf, literatuurwetenschapper en emeritus hoogleraar genderstudies aan de Universiteit Maastricht. Zij schrijft over poëzie, populaire cultuur, biografie, feminisme en hedendaagse verbeeldingen van mannelijkheid. In 2011 verscheen haar biografie van de dichter M. Vasalis, die zeven drukken beleefde. In 2018 verscheen Hemelse mevrouw Frederike, een biografie over F. Harmsen van Beek, genomineerd voor de Book Spot Prijs. Zij werkt nu aan een boek over verbeelding van mannelijkheid in literatuur en film – werktitel ‘Radeloze helden’ – waaruit voorpublicaties verschijnen in De Groene Amsterdammer.

Kyrke Otto is als docent en promovenda in de geschiedenis van de filosofie verbonden aan Radboud Universiteit Nijmegen. Ze interesseert zich voor de verhouding tussen filosofie en literatuur, de geschiedenis van filosofische genres, en de receptie van antieke filosofie. Essays en gedichten van haar hand verschenen in De Gids, Tirade en De Nederlandse Boekengids.

Suzanne Luger (moderator) is sinds 1991 werkzaam als docent Griekse en Latijnse Taal en Cultuur. Daarnaast was zij ruim 14 jaar als vakdidacticus verbonden aan de lerarenopleiding van de Universiteit van Amsterdam. In 2020 is zij aan dezelfde universiteit gepromoveerd op het proefschrift Lost in Latin Translation, Teaching Students to Produce Coherent Target Texts.