Midden in de psychedelische renaissance

Waarover je niet kunt spreken zing je

Literair tijdschrift De Gids, internettijdschrift DIG en gastredacteur en filmmaker Maartje Nevejan hielden samen een collectieve trip en doen verslag van hun zoektocht naar een nieuwe taal. Het ‘psychedelica-nummer’ van De Gids wordt feestelijk gepresenteerd met gesprekken, optredens en filmfragmenten van schrijvers, kunstenaars en wetenschappers. Met: Michiel van Elk, Asha Karami, Esma Moukhtar, Patricia Pisters, Maartje Nevejan, Michael Tedja, Dirk Vis, Dirk van Weelden en Frances Welling.

In de ‘druggy techno-twenties’ zijn bewustzijnsverruimende middelen bezig aan een hausse: microdosing LSD, ayuasca-reizen naar Peru, de businessmen’s trip met DMT in een hotelkamer, et cetera. Er wordt volop interdisciplinair onderzoek gedaan naar psychedelica, die opnieuw worden geëvalueerd vanwege hun therapeutische effecten. Maar wat gaat er verloren bij de omzetting van transpersoonlijke, onuitsprekelijke psychedelische ervaringen naar de conventies van de wetenschap? En waar zijn met medicalisering en mainstreaming het weirde en het subversieve gebleven?
Midden in de psychedelische renaissance doet literair tijdschrift De Gids verslag van zijn collectieve trip. Samen met literair internettijdschrift DIG en onder leiding van gastredacteur en filmmaker Maartje Nevejan hield een groep redacteuren en medewerkers van beide tijdschriften een psychedelische sessie met ademwerk en truffels. Het resultaat vieren we vanavond: een dubbeldossier dat verslag doet van de zoektocht naar een nieuwe taal. Immers: om wat voor taal vragen psychedelica? Wanneer is iets precies psychedelisch? Kan taal zelf zulke ervaringen opwekken?
Maartje Nevejan gaat in gesprek met Michiel van Elk, Patricia Pisters, Asha Karami en Dirk van Weelden. Met nieuw werk van Esma Moukhtar, Michael Tedja, Dirk Vis en Frances Welling.

Over de sprekers

Michiel van Elk is universitair hoofddocent bij de sectie Cognitieve Psychologie van het Instituut Psychologie. Van hem verscheen in 2021 het boek Een nuchtere kijk op psychedelica over wat de wetenschap ons kan leren over geestverruiming.

Asha Karami debuteerde met de dichtbundel Godface (2019), die werd genomineerd voor de Herman de Coninckprijs, De Grote Poëzieprijs en de E. du Perronprijs. Haar werk verscheen in nY, Het Liegend Konijn, Tirade, Poëziekrant, Terras, Revisor, en online op Samplekanon, DIG, Notulen van het Onzichtbare en Ooteoote. Naast het schrijven werkt ze als arts.

Esma Moukhtar studeerde filosofie aan de UvA, publiceerde in en werkte voor diverse bladen en redacties. Momenteel is ze redacteur van DIG. Ze gaf o.a. les aan de Gerrit Rietveld Academie, is docent theorie, onderzoek en schrijven bij de Willem de Kooning Academie, en was tot 2020 verbonden aan Perdu als redacteur voor de literaire Avonden-programmering. Daarnaast werkt ze aan een roman.

Maartje Nevejan is documentaire-, film- en trans-mediamaker. Haar laatste film Descending The Mountain ging over een wetenschappelijk experiment met psychedelica en is terug te kijken op NPO Start.

Patricia Pisters is hoogleraar film, media en cultuur bij de afdeling Mediastudies aan de Universiteit van Amsterdam. Haar boek The Neuro-Image over film, filosofie en de hersenen verscheen bij Stanford University Press. Haar nieuwe boek New Blood in Contemporary Cinema over vrouwelijke regisseurs en de ‘poetics of horror’ komt in het najaar uit bij Edinburgh University Press.

Michael Tedja is schrijver, dichter en beeldend kunstenaar. Boeken van hem bevinden zich in de biblio­theken van onder andere moma New York, University of Cape Town, Staatliche Museen zu Berlin, Centre Pompidou en Stedelijk Museum Amsterdam.

Dirk Vis is Gids-redacteur en studeerde ooit aan de Rietveld Academie af met bewegende gedichten voor op het scherm. Van Vis verschenen onlangs de roman Paren of de kunst van de slaapkamer en de antihandleiding voor artistiek onderzoek Research for People Who (Think They) Would Rather Create.

Dirk van Weelden is schrijver en redacteur van De Gids. Hij debuteerde in 1987 samen met Martin Bril met Arbeidsvitaminen. Het abc van Bril & Van Weelden, daarna in 1989 solo met Tegenwoordigheid van geest. Hij schreef romans, novellen en bundels met essays en verhalen. In 2022 verscheen zijn meest recente titel: Het voorbeeld van hun liefde.

Frances Welling schrijft en vertaalt. Ze studeerde Cultuurwetenschappen aan de Radboud Universiteit en Russisch, Slavische Letterkunde en Vertaalwetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. Van 2017 tot en met 2020 programmeerde ze literaire evenementen bij Stichting Perdu, sinds het najaar van 2020 is ze redacteur van digitaal literair tijdschrift DIG. Essays en vertalingen verschenen op Hard//Hoofd, in de nY en in Tijdschrift voor Slavische Literatuur.

Gerelateerde programma’s
27 05 26
Public Problematisations of AI

How do we publicly problematise the role Artificial Intelligence (AI) plays in society to challenge its inevitability and imagine other ways of living with AI? This panel explores this question, as it invites leading researchers who critically engage with AI and its relation to the public to discuss their ongoing work. 

Datum
Woensdag 27 mei 2026 17:00 uur
Locatie
SPUI25
23 11 25
a Conspiracy Theory from Postcolonial Africa
Achille Mbembe on Freemasonry, Homosexuality and Enrichment

Why do conspiracy theories have such power over so many people? Trying to refute them seems to have little effect. The challenge with the present tsunami of  conspiracy thinking and “alternative facts” is rather to try and understand their mobilizing force. Achille Mbembe, Rachel Spronk and Francio Guadeloupe discuss the challenges of plot thinking and the need to historicize it. 

Datum
Zondag 23 nov 2025 14:00 uur
Locatie
SPUI25
07 11 25
Ontmoeting met de winnaars van de Europese Literatuurprijs 2025
Irene Solà en vertaler Adri Boon

Irene Solà en Adri Boon, de winnaars van de Europese Literatuurprijs 2025, gaan deze avond in gesprek over Solà’s roman Ik gaf je ogen en je keek in de duisternis

Datum
Vrijdag 7 nov 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25