Vastgelegd. Over kunst en traumaverwerking

Hoe kan kunst bijdragen aan het verwerken van een trauma? Helpt het om een intense ervaring om te zetten in kunst? En hoe vind je passende uiting voor wat je hebt meegemaakt? Dat onderzoeken we in deze bijeenkomst naar aanleiding van de documentaire Vastgelegd.

In de documentaire Vastgelegd laten makers Batya Wolff en Arnoud Holleman zien hoe fotografie en film verweven zijn met de nawerking van de Holocaust in Batya’s familie. Haar vader Max Wolff kocht na de oorlog een camera en bewaart nu tienduizenden vastgelegde momenten in een enorm beeldarchief. Fotografie is zijn copingmechanisme om met zijn oorlogstrauma om te gaan, maar al fotograferend zette hij ook een rem op het leven van zijn dochter Batya. Deze middag gaan de makers van de documentaire, die op 7 juli wordt uitgezonden op NPO, in gesprek met een psycholoog over hoe kunst kan helpen bij de verwerking van trauma.

Over de sprekers

Batya Wolff heeft gewerkt als programma- en tentoonstellingsmaker voor het Joods Museum in Amsterdam en als onderzoeker en scenarist voor filmmaker Frans Weisz. Voor fototentoonstellingen maakte zij filmportretten waarin foto’s steeds de aanleiding vormden voor persoonlijke herinneringen en verhalen.

Arnoud Holleman is beeldend kunstenaar, schrijver en filmmaker – met een focus op de vloeiende relatie tussen beeld en betekenis. Zijn werk is opgenomen in de collecties van het Stedelijk Museum Amsterdam en het Frans Hals Museum in Haarlem. Voor de VPRO-televisie regisseerde hij documentaires en dramaseries. Hij doceert aan het Sandberg Instituut in Amsterdam. Na de voltooiing van hun documentaire Vastgelegd maakten Holleman en Wolff de installatie The Kiss of Life. Beelden uit een familiearchief voor het Joods Museum in Amsterdam.

Maurits de Bruijn is de schrijver van drie boeken en redacteur van kunsttijdschrift Mister Motley. Eerder verschenen zijn twee romans, Broer (2012) en De achterkant van de zon (2016), en in 2020 zijn non-fictiedebuut Ook mijn Holocaust. In Ook mijn Holocaust onderzoekt Maurits zijn identiteit en hoe die is beïnvloed door het trauma dat zijn Joodse moeder aan de Tweede Wereldoorlog heeft overgehouden. Zij overleefde als enige van haar gezin de oorlog – nadat zij als baby aan de buren werd toevertrouwd. Op dit moment werkt hij aan zijn volgende roman en stelt hij de bundel Op de sofa samen, met verhalen over therapie.

Diederik Burgersdijk (moderator) modereert geregeld programma’s bij SPUI25. Hij doceert Latijn, klassieke letteren en Oude Geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Hij is als gastonderzoeker verbonden aan Allard Pierson, Universiteit van Amsterdam, en aan het Radboud Institute for Culture & History (RICH) te Nijmegen. Hij publiceerde verscheidene boeken bij Athenaeum, Polak & Van Gennep (meest recent Gymnasium. Geschiedenis van een elitschool) en bij Bril Publishers te Leiden en Boston. Voorts is hij editor van Talanta. Journal of the Dutch Archaeological and Historical Society.