De lastenverdeling van het klimaatbeleid

Rechtvaardig maar toch pijnlijk

Klimaatverandering noopt wereldwijd tot hard ingrijpen, zoals de klimaatonderhandelingen tijdens de COP26 weer duidelijk maken. Ook in Nederland vergt dat steeds verstrekkender beleid, op mitigatie en adaptatie. Nieuwe perspectieven en kansen zijn voorhanden, maar komen met hoge kosten. Hoe verdelen we de lasten van klimaatbeleid op een rechtvaardige manier?

Dit programma is een online evenement.

Klimaatbeleid heeft ontegenzeggelijk grote gevolgen voor burgers, bedrijfsleven en overheid. De benodigde veranderingen vragen om aanpassingen in het alledaagse leven van huishoudens, maar ook om forse investeringen in ‘game changers’ op het gebied van energievoorziening. Deze veranderingen bieden veel mogelijkheden en nieuwe perspectieven, maar kosten bovenal veel geld.

Deze avond staan wij stil bij de vraag: hoe verdelen we de kosten van klimaatbeleid op een rechtvaardige manier? Verschillende experts buigen zich over de mogelijkheden tot verdeling, gegeven de verschillende (en uiteenlopende) filosofische ideeën over rechtvaardigheid. Ook introduceren zij energiearmoede als casus: hoe kunnen de filosofische inzichten worden toegepast op deze wrange realiteit van vandaag de dag? We komen tot de conclusie dat er verschillende rechtvaardige verdelingen mogelijk zijn – hoe pijnlijk ook.

Over de sprekers

Marc Davidson is hoogleraar Filosofie van duurzaamheid en milieu aan de Radboud Universiteit. Hij richt zich met name op de morele vraag hoe wij behoren te handelen in het licht van de duurzaamheids- en milieuproblematiek. Waarom zouden wij ons zorgen maken om toekomstige generaties? Welke plichten hebben wij jegens de andere soorten die deze planeet bevolken? Wat is een rechtvaardige verdeling van de kosten van milieubeleid over de bevolking? Wat is de verantwoordelijkheid van de individuele burger of consument? Marc Davidson benadert deze vragen multi- en interdisciplinair door het vakgebied van de ethiek te verbinden met kennis over economie, ecologie, psychologie en andere terreinen.

Victor Toom is wetenschappelijk medewerker bij de WRR in het kader van de projectgroep Klimaatbeleid. Voordat Toom startte bij de WRR in 2020, werkte hij als wetenschappelijk secretaris bij de Gezondheidsraad. Van 2010 tot en met 2018 werkte hij in het buitenland en verrichtte hij sociaal-wetenschappelijk onderzoek naar onder andere de forensische identificatie van slachtoffers van de 9/11-aanslagen in New York en de genocide van Srebrenica. Hij heeft diverse onderzoeksbeurzen toegekend gekregen, en zijn werk werd gepubliceerd in tal van internationale tijdschriften. Voor een overzicht van zijn werk, zie https://wrr.academia.edu/VictorToom

Koen Straver is sociaal wetenschapper bij TNO bij de onderzoeksgroep sociale innovaties bij de afdeling energietransitie studies. Hij is hoofdauteur van TNO’s white paper: energiearmoede en de energietransitie, en schreef mee aan het meeste recente TNO onderzoek naar energieamoede. Tevens is hij projectleider bij het opzetten van het Nederlands energiearmoede raamwerk voor het ministerie van economische zaken. Samen met de RVO heeft hij de afgelopen drie jaar communities of practice geleid voor zo’n 10-15 grote en middelgrote gemeenten over energiearmoede en een inclusieve energietransitie. Daarnaast is hij lid van het management committee van het Europese onderzoeksnetwerk naar energiearmoede ENGAGER COST Action network, en is hij innovatiemanager bij het Europese project WELLBASED en onderdeel van de adviesraad voor het EU project EnergyMeasures. Zijn huidige onderzoek richt zich op oplossingen voor energiearmoede, hoe te werken aan rechtvaardige energietransitie en verhoogde burgerparticipatie in de energietransitie.

Joyeeta Gupta is co-voorzitter van de Earth Commission (2019-2021), opgericht door Future Earth en ondersteund door de Global Challenges Foundation. Ze is hoogleraar milieu en ontwikkeling in het mondiale zuiden aan het Amsterdam Institute for Social Science Research van de Universiteit van Amsterdam en IHE Delft Institute for Water Education. Daarnaast is ze faculteitshoogleraar Sustainability (2019-2024) en leidt ze de programmagroep Governance and Inclusive Development. Ten slotte is ze ook de mede-organisator van het Universitair Centrum voor Duurzame Ontwikkelingsstudies, waarvoor ze alle gerelateerde activiteiten coördineert en leidt, inclusief de recente en succesvolle derde jaarlijkse (virtuele) conferentie.

Gerelateerde programma’s
01 11 21
De klimaatcrisis en ons pensioengeld

Om de klimaatcrisis echt op korte termijn aan te pakken, moet veel geld verschuiven. Welke rol spelen pensioengelden daarbij? Wat is überhaupt de publieke rol van pensioenfondsen? En is de universiteit verantwoordelijk voor de beleggingen van de pensioengelden van haar medewerkers? In dit programma worden deze en andere vragen voorgelegd aan een panel van klimaatwetenschappers, activisten en beleidsmakers.

Datum
Maandag 1 nov 2021 17:00 – 18:30
Locatie
SPUI25
27 10 21
Navigating a Complex World met Daniel Mügge
Wat zeggen cijfers nu echt over onze economie?

Met de piek van de coronapandemie achter ons staan alle seinen voor de Nederlandse economie op groen. Het ene nieuwsbericht na het andere haalt cijfers aan die laten zien hoe goed het gaat: hoge economische groei, lage werkeloosheid. Maar hoe betrouwbaar is het beeld dat deze statistieken schetsen? Daniel Mügge neemt ons mee in zijn onderzoek naar de politieke onderbuik van cijfers en hun onmacht om recht te doen van de economische verhoudingen van de eenentwintigste eeuw.

Datum
Woensdag 27 okt 2021 17:00 – 18:30
Locatie
SPUI25
13 04 22
Het naoorlogse beleid ten aanzien van Duitsers in Nederland
Afrekenen met de vijand

Op 20 oktober 1944 verklaarde de Nederlandse regering in ballingschap in Londen alle Duitsers in het Nederlands koninkrijk tot vijandelijk onderdanen. Wat was de impact van dit Nederlandse beleid voor Duitse Nederlanders en de generaties die volgden? Naar aanleiding van haar boek ‘Afrekenen met de vijand’ gaat Marieke Oprel hierover in gesprek.

Datum
Woensdag 13 apr 2022 17:00 – 18:30
Locatie
SPUI25