Lof van de combinatie. Literaire kritiek zoals ze bedoeld is

De meest inspirerende werkelijkheid ontstaat soms door het combineren van ideeën. Bijvoorbeeld als twee culturen bij elkaar komen, of tegenstrijdige eigenschappen in één persoon, eenvoud en complexiteit die samengaan, traditie en vernieuwing die gecombineerd worden. Ook in de literatuur zijn deze combinaties veelvuldig te vinden. Hierover gaat literair criticus Carel Peeters deze middag in gesprek, naar aanleiding van de presentatie van zijn boek Lof van de combinatie.

Lof van de combinatie toont de kunst van het combineren in vijftig essays en kritieken over het literaire werk van onder meer Rudy Kousbroek, Menno ter Braak, Wislawa Szymborska, Maxim Februari, Heraclitus, Jordan Peterson en vele anderen. Deze middag geven Marja Pruis en Arnold Heumakers hun reactie op het lezen van het boek en gaan onder leiding van Marjolijn Pouw in gesprek met Carel Peeters over de betekenis van het combineren van ideeën, de ars combinatoria, voor de essayistiek en de literatuurkritiek.

Over de sprekers

Carel Peeters werd in 1944 in Nijmegen geboren. Hij studeerde vanaf 1964 Nederlands aan de Universiteit van Amsterdam. In zijn eerste studiejaar richtte hij met enkele vrienden het Literair jongerentijdschrift Muza op.Tijdens zijn studie schreef Peeters zijn eerste kritieken voor Het Parool. In 1970 brak hij zijn studie af om naast Wim Zaal redacteur van Elseviers Literair Supplement te worden. Dat werd december 1973 opgeheven. Niet lang daarna maakte Peeters de overstap naar Vrij Nederland waar hij de maandelijkse Boekenbijlage, later de wekelijkse Republiek der Letteren redigeerde. Van 1987-1992 was hij Bijzonder hoogleraar literaire kritiek aan de Vrije Universiteit. In Vrij Nederland schrijft hij wekelijks zijn Literaire Kroniek.

Marja Pruis is schrijver, criticus en redacteur van De Groene Amsterdammer. Haar romans Bloem (2002), De vertrouweling (2005) en Atoomgeheimen (2008) ontvingen nominaties voor De Gouden Uil, de AKO Literatuurprijs en de Anna Bijns Prijs en haar roman Zachte riten werd genomineerd voor zowel de ECI Literatuurprijs als de Libris Literatuur Prijs. In 2016 ontving Marja Pruis de J.L. Heldringprijs voor ‘Beste columnist van Nederland’ en voor de essaybundel Genoeg nu over mij (2017) ontving zij de J. Greshoff-prijs. Binnenkort verschijnt Boos meisje. Over vrouwen en frictie.

Arnold Heumakers is essayist en criticus. Hij doceerde cultuurgeschiedenis aan de UvA, was criticus bij onder meer de Volkskrant en NRC Handelsblad en schrijft regelmatig essays voor de Nederlandse BoekengidsIn 2020 verscheen zijn boek Langs de afgrond. Het nut van foute denkers.

Marjolijn Pouw (moderator)

Gerelateerde programma’s
19 02 26
Het nieuwe boek van Margot Dijkgraaf
Germaine de Staël. Schrijver, balling en feminist avant la lettre

Op deze avond presenteren wij feestelijk het nieuwe boek van Margot Dijkgraaf: Germaine de Staël. Schrijver, balling en feminist avant la lettre. Het is het portret van een uitzonderlijke persoonlijkheid, een vrouw met de denkkracht van een Joan Didion, de faam van een Beyoncé en de stevige politieke ideeën van een Alexandra Ocasio-Cortez. Met: Margot Dijkgraaf, Maarten Asscher, Niña Weijers en Simon Dikker Hupkes (moderator).

Datum
Donderdag 19 feb 2026 20:00 uur
Locatie
SPUI25
30 09 25
Over de verblijfsregeling voor Surinaamse oud-Nederlanders
Uitgesteld: Geboren als Nederlander en toch ongedocumenteerd

*Een nieuwe datum voor dit programma wordt gezocht. Hou onze website in de gaten.*

Het lijkt onwaarschijnlijk, maar er bevindt zich in Nederland een groep Surinamers die geboren is als Nederlander, maar al vele jaren ongedocumenteerd in Nederland verblijft. Zij zijn hun Nederlanderschap verloren toen Suriname onafhankelijk werd, maar besloten zich hier op een later moment alsnog te vestigen. Voor deze groep was er afgelopen halfjaar de mogelijkheid om een verblijfsvergunning aan te vragen. In dit programma analyseren we deze regeling en zoomen we in op de dynamische trans- Atlantische banden tussen Nederlandse en Suriname.

Datum
Dinsdag 30 sep 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25
05 09 25
Een gesprek over de eerste generatie Turkse migrantenvrouwen
De stille vrouw

Actrice en theatermaker Dilan Yurdakul ontmoet voormalig staatssecretaris voor Cultuur en Media Gunay Uslu rond een gedeeld verhaal en een gedeelde behoefte: het geven van een stem aan de eerste generatie Turkse migrantenvrouwen – moeders, grootmoeders. Wat betekent het om hun leven, dromen en pijn te erkennen? Hoe luid of hoe stil waren hun stemmen? En hoe leeft hun nalatenschap voort in de generaties na hen?

Datum
Vrijdag 5 sep 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25