Hebzucht in de filosofie en maatschappij

De hebzucht stond in het afgelopen decennium in het middelpunt van de belangstelling. Zij werd beschouwd als de oorzaak van de financiële crisis, en kort daarop door de regering aangewend om de kwakkelende economie uit het slop te trekken. In dit programma duiken we in de filosofie van deze hartstocht, en kijken we naar de rol van hebzucht in de hedendaagse maatschappij.

Onze curieuze omgang met de hebzucht heeft ontegenzeglijk historische wortels. In de afgelopen duizend jaar is de kritiek op het kwaad van de hebzucht nooit verstomd, maar geleidelijk kwam er wel meer oog voor de nuttige werking ervan. Jeroen Linssen onderzocht in zijn boek Hebzucht. Een filosofische geschiedenis van inhaligheid de ontwikkeling van het filosofisch denken over inhaligheid in het voorbije millennium: van de worsteling bij Thomas van Aquino, Poggio Bracciolini en Thomas More, via de ontdekking van de weldaden bij Bernard Mandeville en Adam Smith, tot aan de hedendaagse normalisering en problematisering van de hebzucht. Hij gaat in gesprek met hoogleraar financiële geografie Ewald Engelen over de toekomst van het op hebzucht gebaseerde financieel-economische stelsel. Wat voor rol speelt de hebzucht heden ten dage in de politiek en economie? Is het tijd om aan de hebzucht voorbij te gaan? Moderatie: Sophie van Balen.

Over de sprekers

Jeroen Linssen is universitair hoofddocent sociale en politieke filosofie aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Hij daar ook werkzaam als onderwijsdirecteur bij de Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen. Eerder publiceerde hij Het andere van het heden denken. Filosofie als actualiteitsanalyse bij Michel Foucault (2005).

Ewald Engelen is hoogleraar financiële geografie aan de Universiteit van Amsterdam, schrijft columns voor De Groene Amsterdammer en Het Parool en is vaste gast en commentator bij Buitenhof, Pauw & Witteman en BNR nieuwsradio. Recent publiceerde hij ‘et is klasse, suffie, niet identiteit!

Ivana Ivkovic is eigenaar van NoWishfulThinking. Ivkovic is geboren in 1974 in Belgrado, Joegoslavië, en sinds 1993 woont ze in Nederland. Na haar studie filosofie in Tilburg werkte ze aan de Katholieke Universiteit Brussel en de Universiteit van Tilburg. In 2009 was Ivkovic visiting scholar aan The New School for Social Research te New York. Momenteel werkt ze aan een dissertatie op het gebied van politieke filosofie.

Sophie van Balen (moderator) studeerde filosofie in Amsterdam en werkt sindsdien als docent, programmamaker, schrijver en moderator. Op dit moment is ze verbonden aan het Erasmus University College, schrijft ze een maandelijkse Close Reading voor Filosofie Magazine, en organiseert en modereert ze regelmatig programma’s voor filosofisch café Felix & Sofie.