Gijzelaars van St. Michielsgestel
Over het publieke debat en de elite in Nederland

Gesprekshonger

De rol van de Nederlandse elite in het publieke debat staat al geruime tijd ter discussie. In de vijftiger jaren richtten bestuurders met een grote maatschappelijke verantwoordelijkheid, voormalige gijzelaars uit het kamp St. Michielgestel, het Nederlands Gesprek Centrum (NGC) op. Naar aanleiding van zijn boek Gesprekshonger, een geschiedenis van het NGC, verkent historicus Wim de Jong met Daan Roovers, Xandra Schutte en James Kennedy de ontwikkeling van het maatschappelijke debat in Nederland en de rol van de elite daarin.

In Gesprekshonger, dat uitkomt bij ISVW Uitgevers, beschrijft historicus Wim de Jong de opkomst en invloed van het Nederlands Gesprek Centrum. Deze elitaire organisatie had grote invloed in discussies over euthanasie, burgerschap en integratie, maar ook bijvoorbeeld de ondernemende universiteit. Ze was een voorloper van instituten als SCP en CPB en haar tijd ver vooruit met de instelling van burgerberaden.

Gesprekshonger is een aanrader voor iedereen die geïnteresseerd is in de ontwikkeling van het maatschappelijke debat in Nederland, de rol van de elite of burgerberaden, maar beschrijft ook een uniek stuk Nederlandse geschiedenis dat nog nooit eerder diepgaand is beschreven. De Jong wordt geïnterviewd door Daan Roovers, voormalig Denker des Vaderlands, en gaat in gesprek met Xandra Schutte en James Kennedy.

Over de sprekers

Wim de Jong is politiek historicus, filosoof, en publicist, onder andere op het gebied van democratie, burgerschap en onderwijs. Hij promoveerde bij de Radboud Universiteit met ‘Van wie is de burger? Omstreden democratie in Nederland 1945-1985’.

Xandra Schutte is hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer, die eerder een jubileumnummer over ‘de elite’ publiceerde.

James Kennedy is hoogleraar Moderne Nederlandse Geschiedenis bij de Universiteit Utrecht en was voorzitter van de commissie die de Canon van Nederland opstelde.

Daan Roovers (moderator) is filosoof en docent publieksfilosofie aan de Universiteit van Amsterdam. Van 2019 tot 2021 was ze Denker des Vaderlands. Sinds 1 juli 2021 is zij lid van de Raad voor het Openbaar Bestuur.

Gerelateerde programma’s
24 02 26
Academic Freedom Under Attack

This panel discussion addresses the growing global assault on academic freedom—a cornerstone of democratic societies now under increasing threat from authoritarian regimes.

Datum
Dinsdag 24 feb 2026 17:00 uur
Locatie
SPUI25
02 10 25
Oneindigheid – een filosofische gids

Het oneindige is grenzeloos fascinerend. Het lijkt evident dat wij eindige wezens het oneindige nooit zullen begrijpen. Toch duikt het telkens opnieuw op in de filosofie – we kunnen er kennelijk ook niet aan ontkomen. Aan de hand van de vele denkers die zich met het thema hebben beziggehouden, leidt filosoof Victor Gijsbers ons in zijn nieuwe boek Oneindigheid langs de belangrijkste vragen over het oneindige in de wiskunde, de natuur, de werkelijkheid en het menselijk leven. Dichter Lieke Marsman komt voordragen uit eigen werk. 

Datum
Donderdag 2 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25
11 09 25
Actualiteit en (dis)continuïteit
Nederlandse historici over Duitsland

De Duitse geschiedenis lijkt alleen maar uit breuken te bestaan, met de periode tussen 1933-1945 voorop. Het boek Nederlandse historici over Duitsland laat zien dat er ook doorgaande lijnen zijn. Zo waren de voorlopers van de belangrijkste politieke partijen van nu, CDU en SPD, al vóór 1914 cruciaal voor de parlementaire democratie. Over de (dis)continuïteiten in de Duitse geschiedenis, ook in de Duits-Nederlandse relaties, spreken wij met de auteurs en verschillende gastsprekers.

Datum
Donderdag 11 sep 2025 17:00 uur
Locatie
SPUI25