De tekeningen van Franz Kafka

In 2019 werden in het Max Brod Archief tot dusver onbekende tekeningen van Franz Kafka ontdekt. Nu worden deze en Kafka’s andere tekeningen voor het eerst in boekvorm samengebracht. In dit programma staan we stil bij Kafka’s veelzijdige kunstenaarschap met onder anderen Arnon Grunberg en Andreas Kilcher, de ontdekker van de tekeningen.

Bij de ingang van de zaal word je gevraagd om je coronatoegangsbewijs te tonen.

Dit programma is ook online bij te wonen.

LET OP! De voertaal van dit programma is Duits.

Toen in 2019 het Max Brod Archief werd geopend in de Nationale Bibliotheek van Israël geopend bevonden zich tussen de opvallende archiefstukken tot dusver onbekende tekeningen die Franz Kafka maakte in de jaren 1901-1906. Kafka tekende, al voor de ontwikkeling van zijn literaire talent, om zich artistiek uit te drukken. Aan zijn verloofde Felice Bauer schreef hij in 1913: ‘Weet je, ik was ooit een groot tekenaar, maar toen ben ik bij een slechte schilderes schoolse tekenlessen gaan nemen en heb ik mijn hele talent verknoeid. Stel je dat eens voor! […] In die tekeningen heb ik indertijd, het is nu al jaren geleden, meer bevrediging gevonden dan in enige andere bezigheid.’

In Franz Kafka. De tekeningen (Athenaeum–Polak&Van Gennep) worden voor het eerst meer dan 200 tekeningen, waarvan 140 nooit eerder zijn gepubliceerd, in een luxe kunstuitgave samengebracht. De bundel is samengesteld en van begeleidende essays en een verantwoording voorzien door Andreas Kilcher, Pavel Schmidt en Judith Butler.

Over de sprekers

Andreas Kilcher ontdekte eind 2019 de tekeningen van Franz Kafka in het Max Brod Archief en stelde Franz Kafka. De Tekeningen samen. Kilcher is hoogleraar literatuur- en cultuurstudies aan ETH Zurich en vervulde professoraten aan onder meer Princeton en Stanford. Zijn onderzoek richt zich op Duits-Joodse literatuur en cultuur.

Arnon Grunberg is een veelbekroond Nederlands schrijver en columnist. Naast vele romans, waaronder Blauwe maandagen (1994), De asielzoeker (2003), De Joodse messias (2004) Huid en haar (2010), Moedervlekken (2016), en Bezette gebieden (2020), schreef hij essays en columns voor onder meer de Volkskrant, Humo, de VPRO-gids en NRC Handelsblad. Recent publiceerde hij Bij ons in Auschwitz, een bloemlezing met getuigenisliteratuur uit Auschwitz, de bundel Als ze het over Marokkanen hebben, en de reportagebundel Slachters en psychiaters.

Joke de Wolf (moderator) is kunst- en fotohistoricus. Ze schrijft over beeldende kunst en fotografie voor onder andere dagblad Trouw en De Groene Amsterdammer. Eind dit jaar hoopt ze aan de RuG haar proefschrift te verdedigen over de foto’s die Charles Marville tussen 1865 en 1877 maakte van oude en nieuwe Parijse straten in opdracht van het Parijse stadsbestuur. In 2018 verscheen haar onderzoek ‘Le Nouveau Paris: Charles Marville photographs the City Transformation’ in de serie Rijksmuseum Studies in Photography.

Gerelateerde programma’s
19 02 26
Het nieuwe boek van Margot Dijkgraaf
Germaine de Staël. Schrijver, balling en feminist avant la lettre

Op deze avond presenteren wij feestelijk het nieuwe boek van Margot Dijkgraaf: Germaine de Staël. Schrijver, balling en feminist avant la lettre. Het is het portret van een uitzonderlijke persoonlijkheid, een vrouw met de denkkracht van een Joan Didion, de faam van een Beyoncé en de stevige politieke ideeën van een Alexandra Ocasio-Cortez. Met: Margot Dijkgraaf, Maarten Asscher, Niña Weijers en Simon Dikker Hupkes (moderator).

Datum
Donderdag 19 feb 2026 20:00 uur
Locatie
SPUI25
30 09 25
Over de verblijfsregeling voor Surinaamse oud-Nederlanders
Uitgesteld: Geboren als Nederlander en toch ongedocumenteerd

*Een nieuwe datum voor dit programma wordt gezocht. Hou onze website in de gaten.*

Het lijkt onwaarschijnlijk, maar er bevindt zich in Nederland een groep Surinamers die geboren is als Nederlander, maar al vele jaren ongedocumenteerd in Nederland verblijft. Zij zijn hun Nederlanderschap verloren toen Suriname onafhankelijk werd, maar besloten zich hier op een later moment alsnog te vestigen. Voor deze groep was er afgelopen halfjaar de mogelijkheid om een verblijfsvergunning aan te vragen. In dit programma analyseren we deze regeling en zoomen we in op de dynamische trans- Atlantische banden tussen Nederlandse en Suriname.

Datum
Dinsdag 30 sep 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25
05 09 25
Een gesprek over de eerste generatie Turkse migrantenvrouwen
De stille vrouw

Actrice en theatermaker Dilan Yurdakul ontmoet voormalig staatssecretaris voor Cultuur en Media Gunay Uslu rond een gedeeld verhaal en een gedeelde behoefte: het geven van een stem aan de eerste generatie Turkse migrantenvrouwen – moeders, grootmoeders. Wat betekent het om hun leven, dromen en pijn te erkennen? Hoe luid of hoe stil waren hun stemmen? En hoe leeft hun nalatenschap voort in de generaties na hen?

Datum
Vrijdag 5 sep 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25