Wat de geschiedenis ons leert over (on)eerlijke belastingen

De sterkste schouders

Belastingen zijn de zenuwen van de staat, zo zei Cicero al. Maar hoe belangrijk ook, we hebben nauwelijks een idee hoe de lasten van onze samenleving verdeeld worden. Moderne belastingstelsels zijn zo complex geworden dat zelfs de meest ervaren fiscalisten moeite hebben het te doorgronden, laat staan dat we kunnen beoordelen of het eerlijk is. Tijdens de boekpresentatie van Reinier Kooimans De sterkste schouders onderzoeken we of dat altijd al zo geweest is, en of het anders kan.

Hedendaagse belastingstelsels mogen dan wel hopeloos complex zijn, in De sterkste schouders bewijst Reinier Kooiman dat een democratisch gesprek over belastingen niet ingewikkeld hoeft te zijn. Hij deed uniek onderzoek naar het dertiende-eeuwse Bologna, Perugia en Siena, waar destijds een fiscale revolutie plaatsvond en waar fundamenteel werd nagedacht over wat rechtvaardige belastingheffing is. De heldere principes voor eerlijke belastingheffing die toen zijn ontstaan zijn actueler dan ooit, maar in de loop der tijd vergeten en vervangen door principes die op geheel andere leest zijn geschoeid. Overtuigend laat Kooiman zien hoe de huidige belastingkolos aan de basis ligt van een steeds ongelijkere wereld. Een rechtvaardigere maatschappij is mogelijk, en het begint met een radicaal nieuw perspectief op belastingen.

Tijdens deze boekpresentatie van De sterkste schouders zal Reinier Kooiman nader ingaan op zijn onderzoek naar eerlijke belastingheffing toen en nu. Wouter Leenders zal vervolgens ingaan op de groeiende ongelijkheid in de wereld en de rol die belastingheffing daarbij speelt.

Over de sprekers

Reinier Kooiman is fiscalist. Hij werkt bij Deloitte en is als docent en onderzoeker verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. In 2016 promoveerde hij op de erfbelasting.

Wouter Leenders is econoom en doet promotieonderzoek in de economie aan de University of California, Berkeley. In zijn onderzoek richt hij zich op het meten van ongelijkheid en de economische effecten van belastingheffing.

Tjebbe van Oostenbruggen is sinds 15 november 2024 staatssecretaris voor Fiscaliteit, Belastingdienst en Douane in het kabinet-Schoof. Van 6 december 2023 tot 15 november 2024 was hij Tweede Kamerlid voor NSC. De heer Van Oostenburggen was ondernemer in de arbeidsmarkt en bekleedde diverse managementfuncties in het bedrijfsleven. Als Kamerlid hield hij zich bezig met financiën, werkgelegenheid en arbeidsmigratie.

Mirjam de Rijk is onderzoeksjournalist en columnist voor De Groene Amsterdammer. Ze wil met haar werk financiële en economische onderwerpen toegankelijker maken voor een groot publiek. Haar nieuwste boek, Gekaapt door het kapitaal, is genomineerd voor de prijs voor het beste politieke boek en voor de Brusseprijs, de prijs voor het beste journalistieke boek.

Barend van der Have (moderator) is redacteur non-fictie bij Atlas Contact. Hij studeerde geschiedenis in Groningen. Als redacteur houdt hij zich bezig met geschiedenis, politiek en cultuur in de breedste zin van het woord.