menu
Voltaire-lezing 2023

De democratie als volkstuin

De volkstuin (een gemeenschappelijk terrein, verdeeld in individuele percelen) bestaat sinds jaar en dag, op elke schaal en overal. In zijn combinatie van het communale en persoonlijke, lijkt hij emblematisch voor de democratie. In de Voltaire-lezing van dit jaar verkent de Franse filosoof Joëlle Zask de volkstuin als innovatieve vorm van gemeenschapsdenken in de context van de ecologische transitie.

De voertalen van dit programma zijn Frans, Nederlands en Engels. Zasks Franstalige lezing wordt van Nederlandse boventitels voorzien. Interview en Q&A zijn in het Engels.

Met zijn voedings-, politieke, educatieve en ecologische doelen, biedt de volkstuin een buitengewoon relevante ervaring in een tijd waarin het individuele en gemeenschappelijke uiteen neigen te lopen. Tijdens haar eerste publieke optreden in Nederland, de Voltaire-lezing van 2023, neemt de Franse filosoof Joëlle Zask de volkstuin dan ook als een veelbelovende vorm van samenleven waar de huidige ecologische transitie om vraagt. Na haar lezing gaat historicus Niek Pas met Zask in gesprek.

Geïnspireerd door het gedachtegoed van de Amerikaanse filosoof en pedagoog John Dewey, dat draait om democratie in dialoog, heeft Zask zich de laatste jaren toegelegd op klimaattransitie in relatie tot participatiedemocratie. Welke rol is er voor innovatief burgerschap weggelegd in het complexe maatschappelijke vraagstuk van verduurzaming? In het publieke debat over democratie en ecologie manifesteert Zask zich als een van de origineelste hedendaagse Franse denkers.

Over de sprekers

Joëlle Zask is een Franse filosoof en vertaler, gespecialiseerd in politieke filosofie en pragmatisme. Ze doceert aan de Université Aix-Marseille. Van haar hand verschenen onder meer La Démocratie aux champs (2016), Quand la forêt brûle. Penser la nouvelle catastrophe écologique (2019) en Écologie et démocratie (2022).

Niek Pas (moderator) is historicus, gespecialiseerd in de Franse contemporaine geschiedenis. Hij is als universitair docent verbonden aan de Universiteit van Amsterdam.

Gerelateerde programma’s
23 03 26
​​De symfonie van onvrede: de opmars van radicaal-rechts in Europa​

De symfonie van onvrede is een persoonlijke en analytische verkenning van de opkomst van radicaal-rechts in Europa. In het boek verbindt Catherine de Vries haar eigen familiegeschiedenis met haar jarenlange academische studie naar politieke onvrede en politieke strategie van radicaal-rechtse partijen. Ze laat zien hoe structurele veranderingen in de samenleving, van het Nederlandse platteland tot Zuid-Italië, hebben bijgedragen aan een gevoel van verlies en woede, en hoe die gevoelens politiek worden gekanaliseerd. 

Datum
Maandag 23 mrt 2026 20:00 uur
Locatie
SPUI25
Aanmelden
28 10 25
Climate Politics Ten Years after the Paris Agreement

The Paris Agreement was hailed as a milestone in climate law and politics. What has it achieved? What is its remaining potential? As the Paris Agreement nears its tenth anniversary, the speakers take stock and look to the future: What can we expect from climate law and politics? 

Datum
Dinsdag 28 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25
08 10 25
Joegoslavië. Kroniek van zes of zeven landen

Joegoslavië begon als een droom. Een nobel ideaal om de Slavische volken van het zuiden te verenigen. Wat volgde was een kronkelige geschiedenis: van koninkrijk tot socialistische republiek, van toeristisch paradijs tot oorlogsgebied. Deze middag buigen we ons met Johan de Boose over dit verleden vol idealen, conflicten en onderzoeken we de fragiele kunst van het samenleven.

Datum
Woensdag 8 okt 2025 17:00 uur
Locatie
SPUI25