Journalistiek onder de loep

Autoriteit en activisme

In het publieke debat wordt neutraliteit steeds vaker als een illusie beschouwd, uiteraard met gevolgen voor de journalist. Welke rol spelen transparantie en privilege in opvattingen over journalistiek? Sommige journalisten zijn expliciet over hun activisme en menen dat het naast hun professionele praktijk kan bestaan. Ook zijn er activisten die een podium krijgen als columnist en journalist zonder dit als hun voornaamste bezigheid te zien. Hoe verhoudt de journalistiek zich tot autoriteit en activisme?

Is de journalist onderdeel van het publieke debat of eerder een objectieve waarnemer? Het is niet altijd duidelijk waar de grens ligt tussen transparant reflecteren en ideologisch betogen. De rol van de journalist ligt onder vuur, zowel binnen de eigen beroepsgroep als in het publieke debat. Wat is daarvan de impact op journalisten zelf? Tijdens dit programma slaan NIAS en het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten de handen ineen voor een talkshow waarin journalisten, columnisten en activisten verschillende standpunten rondom autoriteit verkennen.

Over de sprekers

Yvonne Zonderop is journalist en auteur. Ze is al jaren actief in de journalistiek en werkte onder meer voor Het Vrije Volk en de Volkskrant. Momenteel werkt ze bij De Groene Amsterdammer, waar ze schrijft over diverse maatschappelijke vraagstukken. Daarnaast is ze betrokken bestuurder en is zij lid van de Raad van Toezicht van o.a. Omroep Human, Stichting Democratie en Media en instituut Clingendael. Meer: https://yvonnezonderop.nl/over-yvonne/

Sander Heijne is onderzoeksjournalist en historicus. Hij werkte jaren op de economieredactie van de Volkskrant en schreef daarna voor De Correspondent over marktwerking in de publieke sector. Daarover schreef hij Er zijn nog 17 miljoen wachtenden voor u (2017) en samen met Hendrik Noten het boek Fantoomgroei (2020). In 2011 werd Heijne genomineerd voor de belangrijkste Nederlandse journalistieke onderzoeksprijs De Loep.

Fleur van der Bij is journaliste, historica en schrijfster. Momenteel werkt ze als journalist-in-residence aan een boek over postercollectief Loesje en creatief activisme. Eerder schreef zij De Nijl in mij. Een ontdekkingsreis naar het hart van de waanzin (2018) en Verkeersslachtoffer 22/10 (2019).

Henk Blanken schreef voor de Volkskrant, De Groene Amsterdammer en The Guardian. Voor zijn journalistieke werk kreeg hij een Tegel, een Gouden Pennetje en een EU Health Prize for Journalists. Hij heeft parkinson en daardoor een grote kans op dementie. Voor De Correspondent onderzoekt hij hoe om te gaan met aftakeling en de dood.

Zará Kars (moderator) is publiekshistoricus en programmamaker bij het Netherlands Institute for Advanced Study.

Gerelateerde programma’s
27 05 26
Public Problematisations of AI

How do we publicly problematise the role Artificial Intelligence (AI) plays in society to challenge its inevitability and imagine other ways of living with AI? This panel explores this question, as it invites leading researchers who critically engage with AI and its relation to the public to discuss their ongoing work. 

Datum
Woensdag 27 mei 2026 17:00 uur
Locatie
SPUI25
23 11 25
a Conspiracy Theory from Postcolonial Africa
Achille Mbembe on Freemasonry, Homosexuality and Enrichment

Why do conspiracy theories have such power over so many people? Trying to refute them seems to have little effect. The challenge with the present tsunami of  conspiracy thinking and “alternative facts” is rather to try and understand their mobilizing force. Achille Mbembe, Rachel Spronk and Francio Guadeloupe discuss the challenges of plot thinking and the need to historicize it. 

Datum
Zondag 23 nov 2025 14:00 uur
Locatie
SPUI25
07 11 25
Ontmoeting met de winnaars van de Europese Literatuurprijs 2025
Irene Solà en vertaler Adri Boon

Irene Solà en Adri Boon, de winnaars van de Europese Literatuurprijs 2025, gaan deze avond in gesprek over Solà’s roman Ik gaf je ogen en je keek in de duisternis

Datum
Vrijdag 7 nov 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25