Journalistiek onder de loep

Autoriteit en activisme

In het publieke debat wordt neutraliteit steeds vaker als een illusie beschouwd, uiteraard met gevolgen voor de journalist. Welke rol spelen transparantie en privilege in opvattingen over journalistiek? Sommige journalisten zijn expliciet over hun activisme en menen dat het naast hun professionele praktijk kan bestaan. Ook zijn er activisten die een podium krijgen als columnist en journalist zonder dit als hun voornaamste bezigheid te zien. Hoe verhoudt de journalistiek zich tot autoriteit en activisme?

Is de journalist onderdeel van het publieke debat of eerder een objectieve waarnemer? Het is niet altijd duidelijk waar de grens ligt tussen transparant reflecteren en ideologisch betogen. De rol van de journalist ligt onder vuur, zowel binnen de eigen beroepsgroep als in het publieke debat. Wat is daarvan de impact op journalisten zelf? Tijdens dit programma slaan NIAS en het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten de handen ineen voor een talkshow waarin journalisten, columnisten en activisten verschillende standpunten rondom autoriteit verkennen.

Over de sprekers

Yvonne Zonderop is journalist en auteur. Ze is al jaren actief in de journalistiek en werkte onder meer voor Het Vrije Volk en de Volkskrant. Momenteel werkt ze bij De Groene Amsterdammer, waar ze schrijft over diverse maatschappelijke vraagstukken. Daarnaast is ze betrokken bestuurder en is zij lid van de Raad van Toezicht van o.a. Omroep Human, Stichting Democratie en Media en instituut Clingendael. Meer: https://yvonnezonderop.nl/over-yvonne/

Sander Heijne is onderzoeksjournalist en historicus. Hij werkte jaren op de economieredactie van de Volkskrant en schreef daarna voor De Correspondent over marktwerking in de publieke sector. Daarover schreef hij Er zijn nog 17 miljoen wachtenden voor u (2017) en samen met Hendrik Noten het boek Fantoomgroei (2020). In 2011 werd Heijne genomineerd voor de belangrijkste Nederlandse journalistieke onderzoeksprijs De Loep.

Fleur van der Bij is journaliste, historica en schrijfster. Momenteel werkt ze als journalist-in-residence aan een boek over postercollectief Loesje en creatief activisme. Eerder schreef zij De Nijl in mij. Een ontdekkingsreis naar het hart van de waanzin (2018) en Verkeersslachtoffer 22/10 (2019).

Henk Blanken schreef voor de Volkskrant, De Groene Amsterdammer en The Guardian. Voor zijn journalistieke werk kreeg hij een Tegel, een Gouden Pennetje en een EU Health Prize for Journalists. Hij heeft parkinson en daardoor een grote kans op dementie. Voor De Correspondent onderzoekt hij hoe om te gaan met aftakeling en de dood.

Zará Kars (moderator) is publiekshistoricus en programmamaker bij het Netherlands Institute for Advanced Study.

Gerelateerde programma’s
24 02 26
Academic Freedom Under Attack

This panel discussion addresses the growing global assault on academic freedom—a cornerstone of democratic societies now under increasing threat from authoritarian regimes.

Datum
Dinsdag 24 feb 2026 17:00 uur
Locatie
SPUI25
02 10 25
Oneindigheid – een filosofische gids

Het oneindige is grenzeloos fascinerend. Het lijkt evident dat wij eindige wezens het oneindige nooit zullen begrijpen. Toch duikt het telkens opnieuw op in de filosofie – we kunnen er kennelijk ook niet aan ontkomen. Aan de hand van de vele denkers die zich met het thema hebben beziggehouden, leidt filosoof Victor Gijsbers ons in zijn nieuwe boek Oneindigheid langs de belangrijkste vragen over het oneindige in de wiskunde, de natuur, de werkelijkheid en het menselijk leven. Dichter Lieke Marsman komt voordragen uit eigen werk. 

Datum
Donderdag 2 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25
11 09 25
Actualiteit en (dis)continuïteit
Nederlandse historici over Duitsland

De Duitse geschiedenis lijkt alleen maar uit breuken te bestaan, met de periode tussen 1933-1945 voorop. Het boek Nederlandse historici over Duitsland laat zien dat er ook doorgaande lijnen zijn. Zo waren de voorlopers van de belangrijkste politieke partijen van nu, CDU en SPD, al vóór 1914 cruciaal voor de parlementaire democratie. Over de (dis)continuïteiten in de Duitse geschiedenis, ook in de Duits-Nederlandse relaties, spreken wij met de auteurs en verschillende gastsprekers.

Datum
Donderdag 11 sep 2025 17:00 uur
Locatie
SPUI25