Hoe de Nederlandse politiek de kunst van het conflict verloor

Waardenloze politiek

Het politieke midden heeft het belang van inhoudelijk politiek conflict verwaarloosd. Daardoor is het richtingloos, waardenloos en alternatiefloos geworden, stelt Tom van der Meer in zijn nieuwe boek. In dit programma gaat hij in gesprek over hoe onze democratie klem is geraakt tussen technocratie en populisme. Kunnen de middenpartijen zich nog bevrijden uit deze crisis?

In hun poging een zo groot mogelijke groep kiezers na te jagen, maakten middenpartijen zich in de Rutte-jaren inwisselbaar. Elf jaar lang namen zij hun toevlucht tot middencoalities. Op de grote politieke vraagstukken van onze tijd – van het Groninger gas tot stikstof en corona – vertrouwden deze opeenvolgende regeringen op technocratie. Het gevolg was dat een echte keus de kiezer werd ontnomen. Tom van der Meer gaat vandaag naar aanleiding van zijn boek Waardenloze politiek in gesprek over de vraag waarom juist deze alternatiefloze politiek een voedingsbodem gaf aan het succes van BBB, NSC en PVV in 2023.

Over de sprekers

Tom van der Meer is hoogleraar in de politicologie aan de Universiteit van Amsterdam en directeur van het Nederlandse Kiezersonderzoek. Zijn onderzoek richt zich op kiezersgedrag en vertrouwen in de politiek. Eerder publiceerde hij Niet de kiezer is gek, bekroond met de Prinsjesboekenprijs voor het beste politieke boek.

Guus Valk is een Nederlands journalist. Hij is politiek redacteur van de NRC en presenteert de podcast Haagse Zaken.

Zahra Runderkamp (moderator) is onderzoeker diversiteit in de politiek. Ze werkt aan een proefschrift in de politicologie aan de Universiteit van Amsterdam over de politieke vertegenwoordiging van gender en migratieachtergrond.

Gerelateerde programma’s
24 02 26
Academic Freedom Under Attack

This panel discussion addresses the growing global assault on academic freedom—a cornerstone of democratic societies now under increasing threat from authoritarian regimes.

Datum
Dinsdag 24 feb 2026 17:00 uur
Locatie
SPUI25
02 10 25
Oneindigheid – een filosofische gids

Het oneindige is grenzeloos fascinerend. Het lijkt evident dat wij eindige wezens het oneindige nooit zullen begrijpen. Toch duikt het telkens opnieuw op in de filosofie – we kunnen er kennelijk ook niet aan ontkomen. Aan de hand van de vele denkers die zich met het thema hebben beziggehouden, leidt filosoof Victor Gijsbers ons in zijn nieuwe boek Oneindigheid langs de belangrijkste vragen over het oneindige in de wiskunde, de natuur, de werkelijkheid en het menselijk leven. Dichter Lieke Marsman komt voordragen uit eigen werk. 

Datum
Donderdag 2 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25
11 09 25
Actualiteit en (dis)continuïteit
Nederlandse historici over Duitsland

De Duitse geschiedenis lijkt alleen maar uit breuken te bestaan, met de periode tussen 1933-1945 voorop. Het boek Nederlandse historici over Duitsland laat zien dat er ook doorgaande lijnen zijn. Zo waren de voorlopers van de belangrijkste politieke partijen van nu, CDU en SPD, al vóór 1914 cruciaal voor de parlementaire democratie. Over de (dis)continuïteiten in de Duitse geschiedenis, ook in de Duits-Nederlandse relaties, spreken wij met de auteurs en verschillende gastsprekers.

Datum
Donderdag 11 sep 2025 17:00 uur
Locatie
SPUI25