Theo Thijssen: schrijver, schoolmeester en socialist

Theo Thijssen (1879–1943) is vooral bekend als schrijver van Kees de jongen (1923), maar Thijssen was zo veel méér. In de nieuwe biografie schetst Peter-Paul de Baar een beeld van Thijssen als mens en literator en toont hij hoe actueel veel van zijn ideeën over onderwijs nog steeds zijn. Ons panel van liefhebbers en deskundigen buigt zich vanavond over de nalatenschap van deze schrijver, schoolmeester en socialist.

Koop hier je ticket.

Naast Kees de jongen schreef Theo Thijssen klassiekers als Schoolland, De gelukkige klas, Het taaie ongerief en (zijn eigen favoriet) Het grijze kind. En in zijn eigen ogen was en bleef hij vooral onderwijzer. ‘Slechts’ 23 jaar stond hij zelf voor de klas, maar daarna diende hij het onderwijs als bestuurder van de onderwijzersvakbond en socialistisch politicus. Hij wilde dingen uitleggen: een beeld geven van de ‘kinderziel’, de universele angst ‘er niet bij te horen’, de ongelijke kans op ontplooiing, het belang van professionele autonomie van de leerkracht en de waarde van de schoolklas als gemeenschap. Die thema’s weerspiegelden ook zijn eigen levensgeschiedenis: van vroeg vaderloze schoenmakerszoon in de Amsterdamse Jordaan tot Tweede Kamerlid – met alle onzekerheden die zo’n sprong voorwaarts met zich meebrengt.

Vanavond gaat biograaf Peter-Paul de Baar onder leiding van Mirjam van Hengel in gesprek over deze opvallende literator. Met bijdragen van onder meer Charlotte Remarque, Marjolein Moorman en Floris Cohen.

Over de sprekers

Peter-Paul de Baar is historicus en journalist. Van 1989 tot 2018 was hij hoofdredacteur van maandblad Ons Amsterdam. Daarnaast is hij mede-oprichter en bestuurder van het Theo Thijssen Museum in de Amsterdamse Jordaan. Hij is de auteur van Theo Thijssen (1879-1943). Schrijver, schoolmeester, socialist.

Marjolein Moorman is sinds 2018 wethouder in Amsterdam, momenteel met de portefeuilles Onderwijs, Jeugd(zorg) en Armoedebestrijding. Zij is bekend vanwege haar strijd voor kansengelijkheid in het onderwijs, die werd geportretteerd in de documentaireserie Klassen (2021). Vorig jaar verscheen haar boek Rood in Wassenaar. Pleidooi voor een kansrijk leven voor iedereen. Voordat zij in 2010 politiek actief werd voor de PvdA was zij Universitair hoofddocent Politieke Communicatie aan de Universiteit van Amsterdam.

Charlotte Remarque is recensent, essayist en podcastmaker. Haar werk verscheen onder andere in De Groene Amsterdammer, de Volkskrant, en de Nederlandse Boekengids.

Floris Cohen is emeritus hoogleraar in de geschiedenis van de natuurwetenschap, eerst aan de Universiteit Twente, later aan de Universiteit Utrecht. Hij is auteur van vele boeken over wetenschapsgeschiedenis waaronder De herschepping van de wereld.

Mirjam van Hengel (moderator) publiceerde in 2014 Hoe mooi alles over Leo en Tineke Vroman en in 2018 de biografie van Remco Campert, Een knipperend ogenblik. In 2022 verscheen van haar hand de biografie van Dola de Jong: DolaOver haar schrijverschap en de hele mikmak. Onlangs stelde Van Hengel de Verzamelde gedichten van Gerrit Kouwenaar samen. Zij schrijft voor verschillende kranten, maakt literaire programma’s en werkte voorheen als redacteur bij uitgeverij Querido en bij uitgeverij Van Oorschot.

Gerelateerde programma’s
24 02 26
Academic Freedom Under Attack

This panel discussion addresses the growing global assault on academic freedom—a cornerstone of democratic societies now under increasing threat from authoritarian regimes.

Datum
Dinsdag 24 feb 2026 17:00 uur
Locatie
SPUI25
02 10 25
Oneindigheid – een filosofische gids

Het oneindige is grenzeloos fascinerend. Het lijkt evident dat wij eindige wezens het oneindige nooit zullen begrijpen. Toch duikt het telkens opnieuw op in de filosofie – we kunnen er kennelijk ook niet aan ontkomen. Aan de hand van de vele denkers die zich met het thema hebben beziggehouden, leidt filosoof Victor Gijsbers ons in zijn nieuwe boek Oneindigheid langs de belangrijkste vragen over het oneindige in de wiskunde, de natuur, de werkelijkheid en het menselijk leven. Dichter Lieke Marsman komt voordragen uit eigen werk. 

Datum
Donderdag 2 okt 2025 20:00 uur
Locatie
SPUI25
11 09 25
Actualiteit en (dis)continuïteit
Nederlandse historici over Duitsland

De Duitse geschiedenis lijkt alleen maar uit breuken te bestaan, met de periode tussen 1933-1945 voorop. Het boek Nederlandse historici over Duitsland laat zien dat er ook doorgaande lijnen zijn. Zo waren de voorlopers van de belangrijkste politieke partijen van nu, CDU en SPD, al vóór 1914 cruciaal voor de parlementaire democratie. Over de (dis)continuïteiten in de Duitse geschiedenis, ook in de Duits-Nederlandse relaties, spreken wij met de auteurs en verschillende gastsprekers.

Datum
Donderdag 11 sep 2025 17:00 uur
Locatie
SPUI25