ArildV, Humboldt Forum and Berlin Cathedral June 2023 01, CC BY-SA 4.0
Actualiteit en (dis)continuïteit

Nederlandse historici over Duitsland

De Duitse geschiedenis lijkt alleen maar uit breuken te bestaan, met de periode tussen 1933-1945 voorop. Het boek Nederlandse historici over Duitsland laat zien dat er ook doorgaande lijnen zijn. Zo waren de voorlopers van de belangrijkste politieke partijen van nu, CDU en SPD, al vóór 1914 cruciaal voor de parlementaire democratie. Over de (dis)continuïteiten in de Duitse geschiedenis, ook in de Duits-Nederlandse relaties, spreken wij met de auteurs en verschillende gastsprekers.

De slagschaduw van Duitslands zwarte verleden is inmiddels minder bepalend, lichtere tinten zijn zichtbaar geworden. Duitsland is steeds meer een ‘normaal’ Europees land. Het deelt in de problemen van het continent, dat het net als vóór 1914 economisch domineert. Buurlanden vragen Duitsland meer leiding te tonen, maar hebben sinds het einde van het tijdperk-Merkel ook zorgen over zijn politieke en economische stabiliteit. 

In het boek tonen Nederlandse historici aan dat de lange Duitse geschiedenis behalve breuken ook doorgaande lijnen kent. (Dis)continuïteiten waren er ook in de Duits-Nederlandse relaties, bijvoorbeeld in de vervlechting en ontvlechting van de Duitse en Nederlandse economie, maar ook in de positie van de studie Duits in Nederland en van het Nederlands in Duitsland.  

Met een beschouwing over de ‘afwikkeling’ van de geesteswetenschappen in de voormalige DDR schenkt dit boek ook aandacht aan de breuk van 1989/1990. Hoe kleuren deze scherpe continuïteiten en discontinuïteiten onze blik op de Duitse actualiteit? En wat kan Nederland leren van de wijze waarop de Oosterburen met hun hoogst complexe en belastende geschiedenis zijn omgegaan?  

Over de sprekers  

Frans Willem Lantink is historicus en jurist, verbonden aan de Universiteit Utrecht, en honours director humanities (UU). Hij publiceerde over Duitse en Italiaanse politieke en constitutionele geschiedenis. Met Jeroen Koch redigeerde hij De paus en de wereld. 

Jeroen Koch is historicus, verbonden aan de Universiteit Utrecht. Hij is auteur van de veelgeprezen biografieën van Golo Mann, Abraham Kuyper en koning Willem I. Met Frans Willem Lantink redigeerde hij De paus en de wereld. 

Anna Seidl is voormalig eerste danseres bij het Nationale Ballet, Amsterdam en momenteel universitair docent aan de afdeling Duitse taal en cultuur van de Universiteit van Amsterdam.  Op het moment is ze betrokken bij een Horizon-project over Oost-West-percepties, met een bijzondere focus op veerkrachtverhalen in het Oekraïense publieke en literaire discours.

Jochen Hung is universitair docent culturele geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. In zijn onderzoek richt hij zich op de relatie tussen media, cultuur en samenleving in de moderne geschiedenis. Hij heeft onder andere gepubliceerd over genderrepresentatie in het interbellum, Duits-Joodse publicaties en nationale identiteit, en jeugdcultuur in de Weimarrepubliek.

Hanco Jürgens (moderator) is als wetenschappelijk medewerker verbonden aan het Duitsland Instituut Amsterdam (DIA). Jürgens richt zich op de moderne geschiedenis van Duitsland vanuit een Europees perspectief.  

 

Gerelateerde programma’s
19 02 26
Het nieuwe boek van Margot Dijkgraaf
Germaine de Staël. Schrijver, balling en feminist avant la lettre

Op deze avond presenteren wij feestelijk het nieuwe boek van Margot Dijkgraaf: Germaine de Staël. Schrijver, balling en feminist avant la lettre. Het is het portret van een uitzonderlijke persoonlijkheid, een vrouw met de denkkracht van een Joan Didion, de faam van een Beyoncé en de stevige politieke ideeën van een Alexandra Ocasio-Cortez. Met: Margot Dijkgraaf, Maarten Asscher, Niña Weijers en Simon Dikker Hupkes (moderator).

Datum
Donderdag 19 feb 2026 20:00 uur
Locatie
SPUI25
10 02 26
Alexander Douglas Goes Online: Digital Culture and the Self

From filter bubbles and FOMO to doomscrolling and public shaming…  are the problems that plague digital culture in fact problems of identity? Join us as we pose this question to philosopher Alexander Douglas, author of Against Identity: The Wisdom of Escaping the Self, and to a roundtable of scholars of digital culture.

Datum
Dinsdag 10 feb 2026 17:00 uur
Locatie
SPUI25
03 02 26
Charley Toorop, een schildersleven

‘Een creatieve vrouw kan niet getrouwd zijn’, vond Charley Toorop. Als ze aan haar schilderijen werkte, ging ze daar volkomen in op. In de biografie Charley Toorop, een schildersleven vertelt Wessel Krul op meeslepende wijze hoe Toorop haar veeleisende kunstenaarschap trachtte te verzoenen met haar even intense privéleven. Ze was moeder van drie kinderen, had door de jaren heen een reeks hartstochtelijke affaires en was bevriend met sleutelfiguren uit de kunst en literatuur – van Ter Braak, Marsman en Slauerhoff tot Mondriaan en Roland Holst.

Datum
Dinsdag 3 feb 2026 20:00 uur
Locatie
SPUI25