Een avond over Cicero

Cicero beschouwde niet alleen zichzelf als een groot staatsman en filosoof, ook door zijn tijdgenoten, zoals zijn tegenstander Caesar, werd hij buitengewoon gerespecteerd.

Cicero voerde een levendige correspondentie met zijn netwerk uit de maatschappelijke en politieke Romeinse elite, waarvan maar liefst een kleine duizend brieven zijn overgeleverd. Dankzij deze uitgebreide briefwisselingen kunnen we hem volgen in de laatste fase van de Romeinse Republiek en onder de heerschappij van Julius Caesar. In Ik en Rome. Alle brieven zijn al deze brieven ontsloten en kunnen we zijn leven bijna van dag tot dag volgen, zowel voor als achter de schermen. In dit programma buigen we ons met kenners over zijn worsteling met loyaliteit en het geleidelijk wegvallen van ‘vrijheid van meningsuiting’, en hoe hij als min of meer liberaal zijn waardigheid probeerde te bewaren in een dictatuur, en kijken we naar de actuele waarde van zijn politieke filosofie. 

Over de sprekers

Piet Gerbrandy is classicus, essayist en dichter. Hij doceert Klassiek en Middeleeuws-Latijn aan de Universiteit van Amsterdam en maakt deel uit van de redactie van De Gids. De brieven van Cicero werden vertaald door Jan Bloemendal, Daan den Hengst, Vincent Hunink, Jip Lemmens, John Nagelkerken, Ramon Selles en Rogier van der Wal, onder redactie van Daan den Hengst en Piet Gerbrandy. 

Eva Peek studeerde Slavistiek, literatuurwetenschap en geschiedenis en is redacteur bij de buitenlandredactie van NRC. Ze was eerder boekenrecensent en schreef over klassieke muziek. In 2025 verscheen van haar hand De dood ruikt naar suikerspin. Ook is ze een van de samenstellers van Dit volk heeft zijn god op aarde (2023).

Herman Tjeenk Willink (1942) was onder meer informateur bij vier kabinetsformaties, van Paars-I (1994) tot Rutte-IV (2022), voorzitter van de Eerste Kamer namens de PvdA en vicevoorzitter van de Raad van State, de positie van boven de partijen staande adviseur van de regering. Sinds 2012 is hij minister van staat. In 2022 ontving hij de PrinsjesPrijs zijn bijzondere betekenis voor het parlement en de democratie in Nederland. Hij publiceerde verschillende boeken, waaronder Het tij tegen en Groter denken, kleiner doen (bekroond met de PrinsjesBoekenPrijs in 2019).

Diederik Burgersdijk (moderator) is universitair docent Oude Geschiedenis en Klassieke Talen aan de Universiteit Utrecht. Zijn specialisatie betreft de historiografie en retorica van de late oudheid, in het bijzonder met betrekking tot de stedelijke cultuur, waarover hij talrijke publicaties deed verschijnen. In 2024 verscheen, in samenwerking met Willemijn Waal en Fokke Gerritsen, Constantinople Through the Ages.