Het beste voor het laatst bewaard

De dagboekenavond van J.J. Voskuil

Wie dacht dat J.J. Voskuil (1926–2008) na zijn overlijden zou zwijgen, kwam bedrogen uit. Binnen de huid, De buurman, Mensenkinderen en Ik ben ik niet – ze verschenen na zijn dood met een bijna ijzeren regelmaat. Maar verreweg het grootste werk moest nog komen: zeven delen dagboeken. Deze avond presenteren we u het eerste deel, Bijna een man. Dagboeken 1939-1955, tijdens een literaire avond met Voskuil-kenners en -liefhebbers, onder wie Mirjam van Hengel, Hanneke Groenteman en Elsbeth Etty.

Let op: Locatie Aula Lutherse Kerk
Ticketprijs 5 euro. Koop je ticket hier: https://www.athenaeum.nl/voskuil

Van 1939, het jaar waarin Voskuil dertien werd, tot 2006, het jaar dat hij tachtig werd, hield Voskuil dagboeken bij – meer dan 160 schriften vol. Deze schriften vormen de basis voor het typoscript van zijn levensbeschrijving.

De dagboeken zijn een zeer persoonlijke kroniek van een tijdvak, ruwweg twee derde van de twintigste eeuw. De naoorlogse intellectuele elite wordt door zijn fijnschildershand geportretteerd en gefileerd, waarbij er maar weinig heel blijft van de broodschrijvers en andere kunstbroeders en -zusters. Ook de wetenschapsbeoefenaars mogen op een demasqué rekenen, geheel in lijn met en stijl van Het Bureau. Waar in zijn boeken de monologue intérieur vrijwel steeds ontbreekt, bevatten de dagboeken een rijke gedachtewereld. Voskuil ontleedt zichzelf genadeloos. Het levert een zelfportret op dat, zoals hij dit zelf uitdrukt, niet altijd sympathiek is. De bijeenkomst van deze feestelijke avond is het eerste moment waarop het boek kan worden gekocht.

Over de sprekers

Hanneke Groenteman begon haar journalistieke carrière bij Het Parool. Daarna werkte ze mee aan diverse radio- en tv-programma’s, waaronder het feministische Hoor Haar, Met het Oog op Morgen (NOS), kunst- en cultuurprogramma De Plantage, en tien seizoenen Sterren op het Doek (Max). Ze publiceerde vier boeken: Doorzakken bij Jamin, Dikke Dame, Bestemming Bereikt? en De Battle (jeugd). Ze schrijft voor diverse bladen, o.a. een column in Zin. Samen met Djoeke Veeninga (VPRO) geeft ze interviewtrainingen.

Elsbeth Etty is neerlandicus, criticus, biograaf en voorzitter van het Multatuli Genootschap. Zij was van 1987 tot 2017 redacteur en columnist van NRC Handelsblad. In 1996 promoveerde ze cum laude op de biografie Liefde is heel het leven niet – Henriette Roland Holst 1869-1952, die werd bekroond met de Gouden Uil en de Busken Huetprijs. In 1998 hield zij de jaarlijkse Drienerwolde Lezing ‘De hogere werkelijkheid van J.J. Voskuil’. Momenteel werk ze aan een biografie van Hugo Brandt Corstius.

Mirjam van Hengel (moderator) studeerde Nederlandse letterkunde aan de Universiteit Utrecht. Ze was jarenlang redacteur bij uitgeverij Van Oorschot en uitgeverij Querido en is poëzieprogrammeur bij onder meer De Nieuwe Liefde. In 2014 verscheen haar boek Hoe mooi alles. Leo en Tineke Vroman, een liefde in oorlogstijd, dat lovend werd ontvangen en bewerkt tot theaterstuk. In 2018 verscheen Een knipperend ogenblik, een biografie over Remco Campert, gebaseerd op gesprekken die ze met hem voerde.