Een pandemie van desinformatie

Onlineplatforms zoals YouTube, Facebook, Instagram, LinkedIn, TikTok en Twitter vervullen een centrale rol bij het bestrijden van schadelijke informatie waaronder hate speech en terroristische propaganda. Meer recentelijk is daar ook desinformatie bij gekomen. Dit beleid brengt  democratische dilemma’s met zich mee. Waar liggen de grenzen aan de vrijheid van meningsuiting – van ‘gewone’ burgers en van politici – en hoe en door wie worden die grenzen precies bepaald?

Met de Covid-19-pandemie is het bestrijden van desinformatie één van de topprioriteiten geworden. Dit is ook terug te zien in de richtlijnen van onlineplatforms. Sinds de start van de Covid-19-pandemie hebben deze platforms hun ‘community guidelines’ rondom desinformatie flink uitgebreid. Onder dit beleid wordt (mogelijke) desinformatie voorzien van een waarschuwing. Ook gaan onlineplatforms over tot het verwijderen van berichten met desinformatie en worden gebruikers zelfs geschorst. Groepen gebruikers, juristen, en ngo’s zijn van mening dat onlineplatforms te ver ingrijpen op de vrijheid van meningsuiting van gebruikers.

In 2020 en 2021 zijn er in Nederland meerdere rechtszaken geweest tegen grote onlineplatforms zoals Facebook, YouTube en LinkedIn. Deze rechtszaken werden aangespannen vanuit critici op het overheidsbeleid waaronder alternatieve media, actiegroepen en politici. In vrijwel alle rechtszaken konden de onlineplatforms de rechter aan hun kant vinden. Alleen LinkedIn werd verplicht om een geblokkeerde gebruiker weer toe te laten. Wanneer kunnen gebruikers het recht op vrijheid van meningsuiting inroepen tegen een onlineplatform? Gaat nieuwe wetgeving zoals de wet inzake digitale diensten de positie van de gebruiker versterken?

In dit panel reflecteren advocaat Erik Verweij, Head of Legal Affairs bij Google Netherlands Milica Antic, internetpionier en Internet Society-(ISCO)-bestuurder Ruben Brave en wetenschapper Michael Kos op de democratische dilemma’s die aan het beleid van onlineplatforms kleven. Onder welke omstandigheden wordt de vrijheid van meningsuiting van gebruikers aangetast bij het ageren tegen misinformatie? Zijn de grenzen aan de vrijheid van meningsuiting van ‘gewone’ burgers identiek aan die van politici? Wat zijn de implicaties van het steeds verder convergeren van de normen die de platforms hanteren? En welke invloed hebben overheden op de normen van onlineplatforms?

Over de sprekers

Erik Verweij is advocaat te Rotterdam en gespecialiseerd in het contractenrecht. Meer in het bijzonder heeft hij ervaring met procedures op het gebied van de vrijheid van meningsuiting, waaronder die van (lokale en landelijke) politici en publicist. Verweij is naast zijn werk als advocaat gemeenteraadslid in Rotterdam.

Milica Antic is Head of Legal Affairs bij Google Netherlands.

Ruben Brave is een Nederlandse internetpionier en de initiatiefnemer van Make Media Great Again. Hij is een mediaprofessional, meervoudig tech-ondernemer en CEO van academische bedrijfsincubator Entelligence om universitaire startups te kick-starten. Hij is tevens voorzitter van Internet Society Nederland en bestuurslid bij diverse impactvolle tech- of mediagerelateerde organisaties, zoals de Sociaal Economische Raad (SER Diversiteit in Bedrijf), het Fonds Cultuurparticipatie, Open State, TechMeUp, de Nederlandse Boekengids en verschillende onafhankelijke belangenorganisaties voor startups.

Michael Klos (moderator) is universitair docent Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden. Aan deze universiteit promoveerde Klos in september 2022 op een proefschrift over de vrijheid van meningsuiting op het internet. Op dit moment doet Klos onderzoek naar desinformatie op onlineplatforms.

Gerelateerde programma’s
20 09 22
How New Media Reshape Traditional News Agencies and Politics
Fake News, Lügenpresse, and Disinformation Campaigns in the US, Germany and Russia

With the coming of age of digital media, the social debates on the importance of fake news, media hoaxes and disinformation came into focus of analysts, scholars and politicians. Interestingly, this global phenomenon has had similar features while developing within various local contexts. Particularly the US, Germany and Russia are of interest, since fake news has risen in different social contexts and the concept has different meanings in these countries. Tonight, experts discuss the global influence of the new media on both traditional news-gathering and politics.

Datum
Dinsdag 20 sep 2022 20:00 – 21:30
Locatie
SPUI25
09 01 23
Societal Challenges, Global Mental Health and Humane AI

At this year’s Dies Natalis of the University of Amsterdam, Professor dr. Vikram Patel (Harvard University) and Prof. dr. Chris Manning (Stanford University) will be awarded Honorary Doctorates. During this symposium, a panel of expert speakers will join our honorees to discuss pertinent topics within the fields of mental health and the use of artificial intelligence on a global scale.

Datum
Maandag 9 jan 2023 09:30 – 13:00
Locatie
SPUI25
04 11 22
How We Grow the World We Want
Viral Justice

Long before the pandemic, Ruha Benjamin was doing groundbreaking research on race, technology, and justice, focusing on big, structural changes. But the twin plagues of COVID-19 and anti-Black police violence inspired her to rethink the importance of small, individual actions. Part memoir, part manifesto, her new book Viral Justice is a sweeping and deeply personal exploration of how we can transform society through the choices we make every day.

Datum
Vrijdag 4 nov 2022 20:00 – 21:30
Locatie
SPUI25